Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Rum lider Nikos Hristodulidis’in 9 Kasım’da BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín’in katılımıyla gerçekleştirdikleri görüşmeden bazı somut sonuçlar çıktı. İki yeni geçiş noktasının açılması konusunda anlaşmaya varıldı. Güven yaratıcı önlemler üzerinde çalışılması kararlaştırıldı. Daha da önemlisi, BM Genel Sekreteri António Guterres’in katılımıyla yeni bir üçlü görüşme yapılması kararlaştırıldı.

Bunlar olumlu gelişmeler ama taraflar, kapsamlı çözüm müzakerelerinin hangi koşullarda başlayacağı konusunda henüz anlaşabilmiş değiller.

Hristodulidis, 2017’de Crans-Montana’da kesilen müzakerelerin kaldığı yerden yeniden başlamasını istiyor. Erhürman ise geçmişte yaşananların tekrarlanmasını önleyecek bir müzakere metodolojisi üzerinde anlaşılmasını şart koşuyor.

Erhürman’ın yaklaşımında siyasi eşitlik ve dönüşümlü başkanlık özel bir önem taşıyor. Dönüşümlü başkanlığın müzakerelerde ele alınacak ve başka konularla pazarlık konusu yapılabilecek bir unsur değil, Kıbrıslı Rumların siyasi gücü paylaşmaya hazır olduklarının göstergesi olduğunu düşünüyor.

Holguín bu farklılığı gidermeye çalışıyor. Dönüşümlü başkanlığın müzakerelerin ilk gündem maddesi yapılması yönünde bir önerisi var. Erhürman’ın metodoloji önerisindeki dördüncü maddeye de açıklık getirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Guterres’in katılımı ile yapılacak yeni üçlü görüşmede en önemli gündem maddesinin müzakere metodolojisi olmasını bekleyebiliriz.

Türkiye’nin iki devletli çözüm yaklaşımını sürdürdüğü bir dönemde, federasyon temelindeki müzakerelerin yeniden başlaması Ankara’nın tutumunu da önemli hale getiriyor. Bu durumda iki liderin Guterres ile buluşmasının 5’li toplantıya gidişin yolunu açması, Türkiye’nin tutumuna da bağlı olacaktır. Bunun gerçekleşmesi için önce temel anlaşmazlıkların giderilmesi gerekecek.

Bu arada, Holguín’in çabaları, güven yaratıcı önlemlerde yeni ilerlemeler sağlanmasına neden olabilir. Pile yolu ile Kiracıköy yolunun açılması gerçekten devrim niteliğinde bir etki yaratacaktır.

Bütün bunlar kapsamlı çözüm müzakerelerinin başlamasına neden olur diyemem. Ortaya daha başka sorunlar da çıkacaktır. En önemlisi, müzakerelerin başlangıç noktasının ne olacağıdır.

Hristodulidis, yeni müzakere sürecinin Crans Montana’da kalınan yerden başlamasını istiyor ama nerede kalındığı bile belirsizdir. Türk tarafı Crans Montana öncesinden söz ediyor. Crans Montana’ya kadar olan yakınlaşmaların dikkate alınmasını istiyor.

Keskin bir viraj ustaca dönüldü ama düz bir yola çıktığımızı sanmayın. Önümüzde çok daha keskin virajlar var!