Lefkoşa- Vekıbrıs’ın derlemesi: Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in 27-28 Temmuz tarihlerinde Kıbrıs’a gerçekleştirmesi beklenen ziyaret, Güney Kıbrıs basınında sıradan bir diplomatik temas olarak değil, Kıbrıs sorununda yeni bir sürecin başlangıcına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Rum gazetelerine göre ziyaretin temel amacı, Eylül ayında yapılması planlanan gayriresmî genişletilmiş konferans öncesinde tarafların tutumlarını doğrudan değerlendirmek ve olası müzakere sürecine siyasi ivme kazandırmak.

Haberlere göre BM Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín’in aylardır sürdürdüğü temaslar, taraflar arasında diyaloğun devamını sağlamakla birlikte, yeni bir konferansın toplanmasını mümkün kılacak düzeyde bir yakınlaşma yaratamadı. Özellikle tarafların çözüm modeline ilişkin temel pozisyonlarını koruması nedeniyle müzakerelerin yeniden başlaması konusunda somut ilerleme sağlanamadığı belirtiliyor.

Bu çerçevede Rum basını, Guterres’in adaya gelmesini, BM’nin süreci daha üst düzeyde sahiplenme kararı olarak yorumluyor. Değerlendirmelerde, Holguín’in teknik ve hazırlık niteliğindeki çalışmalarının, Genel Sekreter’in doğrudan devreye girmesiyle siyasi destek kazanacağı görüşü öne çıkıyor.

Diplomatik çevreler ise bu gelişmeyi farklı bir açıdan değerlendiriyor. Buna göre, BM Genel Sekreteri’nin bizzat adaya gelme kararı, temsilci düzeyindeki girişimlerin tek başına beklenen sonucu üretmekte yetersiz kaldığını ve sürecin ilerleyebilmesi için BM’nin en üst düzey siyasi ağırlığının devreye sokulduğunu gösteriyor.

Uzmanlar, bunun Holguín’in misyonunun başarısız olduğu anlamına gelmediğini, ancak bugüne kadar yürütülen mekik diplomasisinin tarafları ortak bir zemine yaklaştırmakta sınırlı kaldığını ifade ediyor. Bu nedenle Guterres’in, iki liderle doğrudan temas kurarak özellikle Eylül ayında yapılması planlanan genişletilmiş toplantının gerçekleşmesi için gerekli siyasi ortamı oluşturmaya çalışacağı değerlendiriliyor.

Rum basınında yer alan yorumlarda ayrıca, ziyaretin Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’in son dönemde BM ve Avrupa Birliği nezdinde yürüttüğü diplomatik girişimlerin bir sonucu olduğu görüşüne de yer veriliyor. Ancak aynı yorumlarda, Türk tarafının egemen eşitlik ve iki devlet tezini, Rum tarafının ise iki toplumlu iki bölgeli federasyon hedefini korumaya devam ettiği hatırlatılarak, Guterres’in ziyaretinden doğrudan bir çözüm çıkmasının beklenmediği vurgulanıyor.

Genel değerlendirme ise, BM Genel Sekreteri’nin ziyaretinin mevcut görüş ayrılıklarını ortadan kaldırmaktan çok, uzun süredir durgun seyreden diplomatik süreci yeniden canlandırmayı ve Eylül ayında yapılması planlanan gayriresmî genişletilmiş konferansın önünü açmayı amaçladığı yönünde birleşiyor.