Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu Açılış Haftası temasları kapsamında New York’ta bulunan BM Genel Sekreteri António Guterres ile BM Merkezi’nde bir görüşme gerçekleştirdi. Olumlu bir havada geçtiği belirtilen görüşmede, Güven Yaratıcı Önlemler (GYÖ), güncel ve bölgesel gelişmeler ele alındı. Cumhurbaşkanı Erhürman’a görüşmede Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ, KKTC New York Temsilcisi Büyükelçi Murat Soysal, Güven Yaratıcı Önlemler ve Teknik Komiteler Koordinatörü Seniha Birand Çınar ile Diplomasi ve Dış İlişkiler Danışmanı İpek Borman eşlik etti.
Görüşmenin ardından BRT canlı yayınına katılarak temaslarını değerlendiren Cumhurbaşkanı Erhürman, Guterres’in görev süresinin sonuna kadar Kıbrıs sorunuyla ilgili çabalarını sürdüreceğini, Kıbrıs Türk tarafının da bu çabalara katkı koymaya devam edeceğini vurguladı. Erhürman, “Genel Sekreter ile aynı çizgideyiz. Kendisinin de belirttiği gibi bu defa farklı olmalı ve geçmişteki hatalar tekrarlanmamalıdır” ifadelerini kullandı.
“7 GÜVEN YARATICI ÖNLEMİN 6’SINI KABUL ETTİK”
BM Genel Sekreteri Guterres’in de şu anda Güven Yaratıcı Önlemler konusuna odaklandığını ve ilerleme beklediğini ifade eden Erhürman, Guterres’in Kıbrıs ziyaretinde gündeme getirdiği yedi GYÖ maddesini hatırlattı. Bu maddelerin geçiş noktaları, mayınlardan arındırma, afetlere müdahale için ortak mekanizma, düzensiz göçle mücadelede ortak mekanizma, sivil toplum koordinasyon kurulu, spor faaliyetleri ve karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı olduğunu belirten Erhürman, Türk tarafı olarak geçiş noktaları dışındaki altı maddeyi kabul ettiklerini söyledi. Geçiş noktaları konusundaki olasılıkları da reddetmediklerini ancak mevcut haliyle kabul etmelerinin mümkün olmadığını, üzerinde çalışılması gerektiğini ilettiklerini aktaran Erhürman, Rum tarafının ise geçiş noktaları dışındaki altı maddeye ilişkin henüz bir yanıt vermediğini dile getirdi.
“YENİ ÖNERİLER GETİRMEK ÇÖZÜMÜ ZORLAŞTIRIYOR”
Rum tarafının son toplantıda 19 maddelik yeni bir paket getirdiği yönündeki iddialara değinen Cumhurbaşkanı Erhürman, yeni öneriler sunmanın var olan sorunların çözümünü ve sonuç alma ihtimalini zorlaştırdığını Guterres’e ilettiklerini aktardı. Erhürman, masadaki yedi temel öneriye odaklanılması gerektiğinin altını çizdi.
“GÜVENİ AŞINDIRAN EYLEMLERLE KARŞI KARŞIYAYIZ”
Bir yandan Güven Yaratıcı Önlemler üzerinde uğraşırken diğer yandan güveni daha fazla aşındıran eylem ve işlemlerle karşı karşıya kaldıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, Rum tarafının bu konudaki engelleme adımlarını tek tek Guterres’e aktardığını söyledi. Erhürman; festival ve Barcelona futbol kulübünün etkinliğinin Rum tarafınca iptal ettirilmesini, mülkiyet konusunda Avrupa yakalama emri uygulamalarını, Taşınmaz Mal Komisyonu’nun etkin iç hukuk mekanizması olarak kabulünün engellenmesi yönündeki girişimlerini, Avrupa Parlamentosu nezdinde aldırdığı tarafgir kararları ve uluslararası alanda başta İsrail olmak üzere çeşitli ülkelerle yaptığı anlaşmaları bu duruma somut örnekler olarak gösterdi. Bir yandan güven yaratmaya çalışırken diğer yandan var olan güveni bile aşındıran bu yaklaşımların kendi içinde çelişki yarattığını belirten Erhürman, bu eylemlerin Genel Sekreter’in aralık sonuna kadar sürdüreceği kesintisiz çabalara da yardımcı olmadığını vurguladı.
“2+1 TOPLANTISINI VETO ETTİĞİMİZ İDDİASI BİR ALGI OPERASYONUDUR”
Rum basınında yer alan “2+1 görüşmeyi Erhürman veto etti” yönündeki haberlere açıklık getiren Cumhurbaşkanı, şunları söyledi:
“Diplomasiyi bilenler bilir; Genel Sekreter 2+1 toplantı istese ve ben reddetsem, Genel Sekreter bugün benimle görüşmesini bir daha değerlendirirdi. New York’a geldiğimizden beri diplomasiye şans tanımak adına üç gün boyunca medyaya konuşmadık, basın üzerinden müzakere yapmayı ciddiyetle bağdaştırmıyoruz. Hatta Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı’nın unvanı üzerinden yaşanan tartışmalarda bile belki bir sonuç çıkar düşüncesiyle açıklama yapmaktan kaçındık.”
Erhürman, sürecin gerçek perde arkasını ise şu sözlerle açıkladı:
“Mehmet Dânâ ile Menelaou arasında, heyetlerimiz ve Maria Angela Holguin’in katılımıyla uzun bir toplantı yapıldı. GYÖ’ler konusunda hemfikir olunan bir husus var mı diye araştırıldı. Ancak toplantı sonunda hemfikir olunmadığı ortaya çıktı. Dolayısıyla 2+1 toplantı konusu kendiliğinden ortadan kalktı. Genel Sekreter zaten geçen haftaki basın toplantısında New York’ta 2+1 veya 5+1 toplantısının mümkün olmadığını açıkça ifade etmişti.”
RUM TARAFININ DİPLOMATİK ENGELLEME GİRİŞİMLERİ VE SİYASİ EŞİTLİK VURGUSU
Kıbrıs Rum tarafının, Kıbrıs Türk temsilcilerinin New York’ta muhataplarıyla görüşmesini ve temaslar kurmasını engellemek amacıyla BM Güvenlik Konseyi nezdinde yazılı bir girişimde bulunduğunu açıklayan Erhürman, bu engelleme çabalarına rağmen Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ’nın BM daimi üyesi ülkelerin temsilcileriyle, kendisinin de Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreterleri ile temaslarını başarıyla sürdürdüğünü ifade etti.
Erhürman, “Önemli olan kimin kaç kişiyle görüştüğü değil, siyasi eşitlik dediğimiz kavramın çözüm öncesindeki uzantısında yaşanan sıkıntıların ortaya konmasıdır. Kıbrıs Rum tarafı Kıbrıs sorunuyla ilgili gelişmeleri uluslararası topluma sadece kendisi anlatmayı tercih ediyor ve bizim anlatmamızın önüne engeller koymaya çalışıyor. Tüm bu haksız engelleme girişimlerini Sayın Genel Sekreter’e net bir şekilde aktarma imkanı bulduk” dedi.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve beraberindeki heyetin, temaslarını tamamlamasının ardından bu akşam saat 19.55’te adaya dönmesi bekleniyor.