Doğu Akdeniz’de Türkiye ile Yunanistan arasında deniz yetki alanları konusunda yeni bir anlaşmazlık yaşanıyor. Yunanistan’ın 6 Kasım’da yayımladığı NAVTEX duyurusuna Türkiye’nin karşı NAVTEX ile yanıt vermesi üzerine iki ülke arasında diplomatik gerilim ortaya çıktı.
Anlaşmazlığın merkezinde, Yunanistan ile Kıbrıs Cumhuriyeti’nin elektrik şebekelerini deniz altından birbirine bağlamayı amaçlayan Great Sea Interconnector (GSI) projesi bulunuyor.
YUNANİSTAN DÖRT AYLIK NAVTEX YAYIMLADI
Yunanistan, Fransız bayraklı Abeille Marengo araştırma gemisinin deniz tabanında incelemeler yapabilmesi amacıyla 6 Kasım 2026 ile 6 Mart 2027 tarihleri arasını kapsayan bir NAVTEX yayımladı.
Araştırmaların Girit’in doğusundan başlayarak Kerpe (Karpathos) ve Kaşot (Kasos) adalarının güneyinden Kıbrıs’a uzanan güzergâhta gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Türkiye ise söz konusu güzergâhın bir bölümünün kendi kıta sahanlığı içerisinde bulunduğunu belirterek karşı NAVTEX yayımladı.
Ankara, Yunanistan’ın duyurusunun yetkisiz olduğunu ve Türkiye’nin izni olmadan bu bölgede araştırma yapılamayacağını savundu.
ANKARA: TÜRKİYE’NİN İZNİ GEREKLİ
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Fransız araştırma gemisinin Türkiye’nin Birleşmiş Milletlere bildirdiği kıta sahanlığı sınırları içerisinde faaliyet göstermeyi planladığını açıkladı.
Bakanlık, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından yayımlanan duyuruların yetkisiz olduğunu belirterek bunlara karşı çıkıldığını bildirdi.
Ankara, kendi kıta sahanlığı içerisinde gerçekleştirilecek araştırmalar için Türkiye’den izin alınması gerektiği görüşünü yineledi.
Yunanistan ise araştırmaların kendi yetki alanında yapılacağını ve Türkiye’den izin alınmasının söz konusu olmadığını savunuyor.
ATİNA: MÜDAHALEYE KARŞI HAZIRLIKLARIMIZ VAR
Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Tasos Hacivasiliu, 7 Kasım’da Yunan devlet televizyonu ERT’ye yaptığı açıklamada, Türkiye’nin olası müdahalesine karşı hazırlıklı olduklarını söyledi.
Hacivasiliu, buna karşılık yakın zamanda Türk müdahalesi beklemediklerini belirterek gerilimin tırmandırılmasının kimseye yarar sağlamayacağını ifade etti.
Yunanistan, elektrik bağlantısı projesinin Avrupa Birliği açısından stratejik önem taşıdığını vurguluyor.
FİDAN: ANLAŞMAZLIK ÇÖZÜLDÜ
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise 7 Kasım’da Yunan gazetesi Kathimerini’nin sorusu üzerine NAVTEX anlaşmazlığının çözüldüğünü açıkladı.
Fidan, “Her şey normal, her şey yolunda” ifadelerini kullandı.
Ancak anlaşmazlığın hangi koşullarda çözüldüğüne ilişkin ayrıntı vermedi.
Kathimerini’nin 8 Kasım tarihli haberine göre Yunan diplomatik kaynakları, Fidan’ın açıklamasını Türkiye’nin iç kamuoyuna yönelik bir değerlendirme olarak yorumladı.
Atina, araştırma faaliyetlerinin kendi yetkisi altında gerçekleştirileceği görüşünü koruyor.
Böylece taraflar gerilimin azaltıldığı yönünde açıklamalar yapmakla birlikte, araştırmaların gerçekleştirileceği deniz alanındaki yetki anlaşmazlığını çözmüş görünmüyor.
GÖZLER 9 KASIM’DA FRANSIZ GEMİSİNDE
Fransız bayraklı Abeille Marengo araştırma gemisinin 9 Kasım Pazartesi günü Girit’teki İraklio Limanı’ndan ayrılarak çalışmalarına başlaması bekleniyor.
Geminin tartışmalı deniz alanına ulaşmasının ardından araştırmaların hangi koşullarda yürütüleceği henüz açıklığa kavuşmadı.
Türkiye’nin araştırmalara müdahale edip etmeyeceği veya taraflar arasında faaliyetlerin yürütülmesine ilişkin bir koordinasyon sağlanıp sağlanmadığı bilinmiyor.
PROJE KIBRIS’I AVRUPA ELEKTRİK ŞEBEKESİNE BAĞLAYACAK
Great Sea Interconnector projesi, Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında deniz altından elektrik bağlantısı kurulmasını öngörüyor.
Projenin ilerleyen aşamada İsrail’e uzatılması da planlanıyor.
Kıbrıs’ın Avrupa elektrik şebekesine bağlanmasını amaçlayan proje, Avrupa Birliği tarafından stratejik öneme sahip enerji yatırımları arasında değerlendiriliyor.
Ancak kablo güzergâhının bir bölümünün Türkiye ile Yunanistan arasında deniz yetki alanları anlaşmazlığı bulunan bölgelerden geçmesi, projenin uygulanmasını zorlaştırıyor.
Fransız yatırım grubu Meridiam’ın projeye katılımı ve araştırmaların Fransız bayraklı bir gemiyle yürütülmesi, gelişmelere Fransa’nın da dâhil olmasına neden oluyor.
Türkiye ile Yunanistan arasında diplomatik açıklamalarla yatıştırılmaya çalışılan gerilimin gerçekten sona erip ermediği, Fransız araştırma gemisinin önümüzdeki günlerde gerçekleştireceği faaliyetlerle daha açık biçimde ortaya çıkacak.