Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar, ANKA Haber Ajansı’na verdiği özel söyleşide, Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman’ın New York’ta önerilen üçlü görüşmeye katılmama kararını, ilerleme sağlayacak yeni bir öneri bulunmamasına bağladığını duyurdu. Holguín, böyle bir toplantının önceden planlanmadığını, Guterres’in programında iki liderle ayrı ayrı görüşmelerin yer aldığını ve bu görüşmelerin gerçekleştirildiğini belirtti.
Kıbrıs Rum lideri Nikos Hristodulides’in BM Genel Kurulu sırasında üçlü görüşme önerdiğini aktaran Holguín, durumu Tufan Erhürman’a danıştığını ve Erhürman’ın kendisine “Böyle bir görüşmeyi anlamlı kılacak yeni bir öneri var mı?” diye sorduğunu ifade etti. Hristodulides’in son ikili görüşmedeki önerileri yinelediğini aktarması üzerine Erhürman’ın “İlerleme için gerekli koşullar oluşmadığı sürece görüşmenin olumlu bir sonuç vermeyeceği” değerlendirmesini yaptığını kaydetti. Holguín, kolaylaştırıcılar olarak sürecin ilerlemesini istediklerini ancak nihai siyasi kararların liderlere ait olduğunu vurguladı.
GÜVEN ARTIRICI ADIMLAR VE EKİM AYI TEMASLARI MASAYA YATIRILDI
Güven artırıcı önlemler konusunda siyasi irade eksikliğine dikkat çeken Holguín; doğal afetlerle ilgili teknik komite kurulması, düzensiz göç, mayın temizliği ve spor alanlarındaki adımların yanı sıra Kiracıköy–Eğlence (Athienou–Aglantzia), Haspolat (Mia Milia) ve Akıncılar–Limya (Louroujina–Lymbia) geçiş noktalarının açılması için siyasi irade gerektiğini ifade etti. Haspolat kapısının ticarete önemli katkı sağlayabileceğinin altını çizen Holguín, pratik yararların kabul edilmesine rağmen uygulamada irade konmadığını belirtti.
Ekim ziyaretinde yapıcı bir 5+1 toplantısının koşullarını oluşturmaya çalışacağını duyuran Holguín, müzakere başladığında yararlanılacak yakınlaşma belgesi ve müzakere yöntemi üzerinde durulacağını kaydetti. Müzakere yönteminin kısa, orta ve uzun vadeli hedeflere ulaşmak için gerekli alanı, kuralları ve ilkeleri belirlemesi gerektiğini ifade eden Holguín, BM’nin dayatma yapmayacağını ve kolaylaştırıcı olarak bulunduğunu vurguladı.
YAKINLAŞMA BELGESİ VE DÜŞMANCA ORTAM UYARISI
2015–2017 dönemindeki Ortak Belgeler ile BM arşivlerine dayanan yakınlaşma belgesinin müzakereler başlamadan taraflara sunulmayacağını belirten Holguín, belgenin erken paylaşılmasının yeni bir anlaşmazlık başlığı açabileceği uyarısında bulundu. “Her şey hep böyle yapıldıysa, bugüne kadar çok fazla ilerleme kaydedilememesinin nedeni tam olarak bu olabilir” değerlendirmesini yapan Holguín, taraflar arasındaki kısıtlama ve düşmanca tutumların meseleyi daha karmaşık hale getirdiğini ifade etti. Orta Doğu ve Doğu Akdeniz’deki bölgesel gelişmelerin de süreci zorlaştırdığını söyleyen Holguín, Kıbrıs diplomasisi için elverişli fırsat penceresinin giderek kaybolduğunu vurguladı.