Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası (El-Sen), Teknecik Elektrik Santrali’ndeki üretim kapasitesi, bakım eksiklikleri ve üretim maliyetleri konusunda Kıb-Tek Lefkoşa Bölge Amirliği’ndeki sendika odasında bir basın açıklaması düzenledi. Basın toplantısında konuşan El-Sen Başkanı Ahmet Tuğcu, Teknecik Elektrik Santrali’nde 120 MW kurulu güce sahip termik ünitelerin 35 MW, 140 MW kurulu güce sahip dizel ünitelerin ise yalnızca 45 MW üretim yapabildiğini belirtti. İki teknik üniteden birinin tamamen devre dışı olduğunu, diğerinin ise bakım malzemelerinin zamanında alınmaması ve bakımının gerektiği şekilde yapılmaması nedeniyle sadece 35 MW üretim yapabildiğini savunan Tuğcu, sekiz dizel üniteden ise yalnızca üçünün çalıştığını kaydetti. Bu ünitelerin çalıştırılamaması nedeniyle daha yüksek yakıt maliyetiyle üretim yapan gaz türbinlerine başvurulduğunu aktaran Tuğcu, hükümetin enerjiye yapılan yatırımlara ilişkin açıklamalarına tepki göstererek yakıt alımı için yapılan harcamaların üretim yatırımı olarak sunulduğunu ileri sürdü.
AHMET TUĞCU: “GAZ TÜRBİNLERİYLE ÜRETİMİN AYLIK EK YÜKÜ 18 MİLYON 400 BİN DOLARA ÇIKABİLİYOR”
Tuğcu yaptığı açıklamada, Teknecik Elektrik Santrali’ndeki termik ve dizel santrallerdeki kurulu güç ve mevcut üretim gücü arasındaki farka dikkat çekerek Kıb-Tek’e yatırım olarak ifade edilen açıklamaların doğru olmadığını, ifade edilen yatırımların vatandaşın ödediği yakıt parası olduğunu ileri sürdü. Vatandaşın faturasında Kıb-Tek’in getirdiği yakıt parasını ödediğini ve bunun yatırım olarak gösterilemeyeceğini söyleyen Tuğcu, tamir gerektiren santrallerin çalıştırılamamasından dolayı vatandaşın ödediği faturanın arttığını savundu. kWh başına yakıt maliyetinin dizel ünitelerde 11 dolar cent, termik ünitelerde 17 dolar cent, gaz türbinlerinde ise 35 dolar cent olduğunu belirten Tuğcu; gaz türbinleriyle üretimin yakıt maliyetinin dizel ünitelerin yaklaşık 3,2, termik ünitelerin ise 2,1 katına çıktığına dikkat çekti. Buna göre gaz türbinleriyle üretimin yarattığı aylık ek yükün 18 milyon 400 bin dolara çıkabildiğini savunan Tuğcu, Eylül ayı için yapılan hesaplamada günlük 400 bin dolar, aylık ise 12 milyon dolar ek maliyet ortaya çıktığını ve bunun nedeninin hükümetin doğru yatırımlar yapmaması olduğunu öne sürdü. Kıb-Tek’in mali bilançosunun 2020 yılından bu yana yayımlanmadığını ifade eden Tuğcu, sendikanın Bilgi Edinme Hakkı Yasası kapsamında yaptığı başvuruya ve siyasi partilerin talep etmesine rağmen bilançonun verilmediğini savundu; mali verilerin açıklanması halinde El-Sen’in açıkladığı rakamların ortaya çıkacağı görüşünü paylaştı. Tuğcu ayrıca, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ile oluşturdukları ortak komite kapsamında Birliğin de üretim maliyetlerini talep ettiğini fakat bu talebe 15 gündür yanıt verilmediğini aktardı.
HÜSEYİN PEKSEVER VE ENVER ENVEROĞLU’NDAN SERT ELEŞTİRİLER VE DENETİM UYARISI
Sendika Genel Sekreteri Hüseyin Peksever de El-Sen basın açıklamasını okudu. Peksever, Başbakan Ünal Üstel’in “Enerjide tarih yazdık” ifadelerini eleştirerek; yakıt, yedek parça ve sayaç alımı, trafo ve iletim sisteminin zorunlu ihtiyaçlarının karşılanması ile rutin bakımların kurumun yerine getirmesi gereken işler olduğunu ve bunların yeni üretim yatırımları yapılmış gibi sunulamayacağını belirtti. “Kıb-Tek’in üretim kapasitesine kalıcı olarak kaç MW yeni güç eklediniz? Kamuoyuna açıklamanız gereken asıl rakam budur” diyen Peksever, 2023 yılında Kıb-Tek’e yatırım yapılacağı ve Teknecik’e yeni makineler alınacağı sözü verildiğini hatırlattı. Halkın parasıyla alınan santrallerde üretim kapasitesinin mevcut hükümet öncesindeki kapasiteden daha düşük olduğunu savunarak buna rağmen Teknecik’te konuşlandırılan Elektrik Üretim Anonim Şirketi’ne (EÜAŞ) ait mobil santrallerin kurulu gücünün 50 MW’den 175 MW’ye çıkarıldığını kaydetti. Afet dönemlerinde geçici kullanım için tasarlanan ve yüksek yakıt maliyeti olan bu ünitelerin kuruma ek yük getirdiğini savunan Peksever, “Biz harcamayı değil, yatırımı soruyoruz. Rakamlarla değil, makinelerle cevap verin” ifadelerini kullandı. El-Sen Yönetim Kurulu Üyesi Enver Enveroğlu ise, “Düşünün ki bir bahçeniz var. Bakımı için motorunuz var ama bazen lamba suyunuz yok; mazotunuz yok. Bazen de motorunuz bozuk. Bu kadar kötü bir şekilde üretim yapmaya çalışıyoruz” dedi. Sorunlarını yetkililere anlatmakta zorlandıklarını söyleyen Enveroğlu, gerekli koordinasyonun sağlanması çağrısında bulundu ve çalışanların ekmek tekneleri olan kurumu korumak için mücadele ettiğini söyledi. Yaklaşık 20 yıldır Teknecik’te çalıştığını ve bu sürede santralin denetlendiğine tanık olmadığını ifade eden Enveroğlu, çalışanların güvenliğine ilişkin kaygılarını dile getirdi.