Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim artık yalnızca Gazze üzerinden okunabilecek bir gerilim değil. Suriye, iki ülkenin çıkarlarının doğrudan karşı karşıya geldiği yeni alan haline geliyor. İsrail’in Suriye’deki Ebu Zuhur hava üssünü, Türkiye’nin buraya asker konuşlandırabileceği gerekçesiyle vurması önemli bir eşiktir. Türkiye üste askeri bulunmadığını açıkladı ama asıl mesele İsrail’in Türkiye’nin Suriye’de artan askeri varlığını ve nüfuzunu kendisi açısından bir güvenlik sorunu olarak görmesi ve bunu açıkça saldırı gerekçesi yapmaya başlamasıdır.

Türkiye ile İsrail’in Suriye’de karşı karşıya gelmesi, rekabetin Doğu Akdeniz’e ve dolayısıyla Kıbrıs’a yansıması ihtimalini artırıyor. İsrail’in Güney Kıbrıs ve Yunanistan ile askeri ilişkileri zaten gelişiyor. Türkiye ise İsrail’in Güney Kıbrıs’taki faaliyetlerini yakından izlediğini ve buna göre askeri hazırlıklarını güncellediğini açıkça söylüyor. Muhtemel bir Türkiye-İsrail savaşı veya kısa bir çatışma elbette Kıbrıs’a da yansıyacak.

Kıbrıs’ın Ortadoğu’daki çatışmalardan uzak, güvenli bir ada olduğu düşüncesi de giderek anlamını kaybediyor zaten. İngiliz üslerinin bölgesel askeri operasyonlarda kullanılması ve İngiliz üslerinin savaşda kullanılması durumunda açık hedef haline geleceklerinin İran tarafından açıkça ilan edilmesi bunun en açık göstergesidir.

Asıl tehlike de burada başlıyor.

Türkiye-İsrail gerilimi büyürse Kıbrıs, yalnızca Kıbrıslı Türklerle Kıbrıslı Rumların çözmeye çalıştığı bir sorun olmaktan biraz daha uzaklaşacak; Türkiye, İsrail ve Yunanistan arasındaki Doğu Akdeniz güç mücadelesinin önemli bir parçasına dönüşecektir. Bunun Kıbrıs sorununun çözümüne yardımcı olacağını düşünmek saflık olur. Zaman zaman, 1960 öncesinde olduğu gibi büyük abilerin devreye girip tarafları uzlaştıracağını düşünüyoruz ama çevremizde yaşananlar bunun hiçbir garantisi olmadığını kanıtlıyor.

Tam tersine, Türkiye-İsrail geriliminin artması, Ankara’nın Kuzey Kıbrıs’a bakışında “Kıbrıs sorunu”ndan “Doğu Akdeniz güvenliği”ne doğru bir kayma yaşatacaktır. Rum tarafı ise İsrail’le askeri ve stratejik ilişkilerine daha fazla önem verir duruma gelecektir. Rum liderliğinin bu gerilimden ve hatta Türkiye-İsrail savaşından yarar umar duruma gelmesi de mümkündür.

Böyle bir ortamda iki halkın çözüm iradesini veya ihtiyacını konuşmak tam anlamı ile fantaziye dönüşecektir. Adadaki siyasetçileri de devra dışına itecektir.

Ne yapabiliriz bilmiyorum ama Türkiye-İsrail gerilimini uzaktaki iki ülkenin kavgası gibi izleme lüksümüz yoktur. Suriye’de yükselen ateşin kıvılcımları Kıbrıs’a düşündüğümüzden çok daha kısa sürede ulaşabilir!