Soğuk hava deposu yapılması ve işletilmesi, tarım ve gıda sektörlerinin önemli bir bileşeni haline geldi. TOBB tarafından yapılacağı duyurulan ama nasıl işletileceğini henüz bilmediğimiz bu deponun yapılması, özellikle narenciye sektöründe yaşanan sorunlar nedeniyle bir ihtiyaç olarak gündeme gelmiş görünüyor. Fizibiliteyi görmedik ama basına yansıyan haberlere göre zamanında satılamayan ürünlerin bu depolarda bekletilmesi ve yaz aylarında piyasaya sürülmesi hedefleniyor.

Zamanında satılamayan narenciye ürünleri, soğuk hava deposunda bekletilip satılabilir mi; bilmiyorum! Bunu bilmesi gerekenler bu ürünlerin pazarlanması ile haşır-neşir olanlardır. Bizim genel olarak bildiğimiz, soğuk hava depolarında genellikle nitelikli ürünlerin korunduğu, hasat dönemindeki bolluktan dolayı fiyatların düşmesinin önlendiği ve pazarda devamlılık sağlanarak fiyat istikrarıyla birlikte ürünün değerini korumasının sağlandığıdır. Böyle bir süreçte depolama maliyeti ürün fiyatını artırsa bile kar oranı da yükselmiş olacağından hem üretici, hep depocu, hem de diğer katılımcılar sonuçtan kazançlı çıkmaktadırlar.

Soğuk hava depolarının çoğalması, yerli ürünlerin depolanması ve daha uygun zamanda satılması kadar, ithal ürünlerin daha büyük partiler halinde ithal edilmesine, burada paketlenmesine ve soğuk zincir korunarak piyasaya sürülmesine de yardımcı olmaktadır. Tedarik zinciri daha etkili çalışmakta ve sonuçta kayıplar önlenmekte, ticaret erbabı ve tüketici kazanmaktadır.

Böylece, bir zamanlar aşağılanan stokçuluk, ayrı bir iş kolu olarak ortaya çıkma eğilimindedir. Eğer modern üretim ve tedarik sistemin gerekleri yerine getirilmezse TOBB tarafından inşa edilen depolar bazı zaman boş kalacak, bazı zamanlarda ise kapasite yetersizliği sorunu yaşayacaktır. Bu bir iştir ve işi bilenler tarafından icra edilmesi gerekmektedir.

Geçmişten gelen güzel bir örnekle ne demek istediğimi açıklamaya çalışayım: Aktif olarak gazetecilik yaptığım 80’li yıllarda bir et kombinasına şiddetle ihtiyaç olduğu ortaya çıkmıştı. İlkbaharda artan kuzu popülasyonunu azaltmak için Arap ülkelerine canlı kuzu satıyor, sonbaharda et kıtlığı çekiyorduk. Türkiye’den yardım istedik ve bir et kombinası inşa etmeye başladık. Yaygın ifadesi ile kombinayı “tam bir gombinaya” çevirdik ama… Zamanında bitiremedik, bitirdik ama çalıştıramadık. Kaç para harcandı ve gömüldü bilmiyorum! Yarım yamalak bilgimizle ve özel sektörün girişimciliğini dışlayarak yapabildiğimiz bu oldu!

Bugün hala korumacılıktan, ticareti hakir görmekten, yasakçılıktan ve her işe devleti bulaştırmaktan medet umuyoruz. Et fabrikalarımızın et ithal edip işlemesine yasak koyuyor; tüccarlarımızın donmuş et ithal etmesini yasaklıyoruz ama narenciyemizi soğutup ihraç etmeyi, narenciyeyi sıkıp dondurup satmayı hayal edebiliyoruz. Dondurulmuş ürün almayacağız ama satacağız! Yaşadıklarımızdan da dünyada yaşananlardan da ders almayı bir türlü öğrenemedik gitti!

Güzelyurt soğuk hava depolarının adında “entegre” kelimesi var; “kombine” de denebilir. Dilerim bu tesis de et kombinası gibi “gombinaya” dönmez. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, dönmemesinin güvencesi olarak görülebilir ama bu zihniyetler değişmediği sürece, TOBB bile bu “gombinaya” engel olamayabilir.

KKTC’nin iyi yönetilmediğini iddia edenler var… Belki onların gombinalarının neler olabileceğini az-çok tahmin edebiliyoruz ama orta vadede etkili olabilecek tek bir seçenek vardır: Serbestleşme…

Dünya ile bütünleşmek isteyenler, her fırsatı kullanarak alıp-satmayı teşvik etmeli; her delikten bakarak dışarıda neler olduğunu gözlemlemeyi becerebilmelidir. Dünya ile bütünleşmek, ticaret yapmak veya ilişkiye girmek isteyenler, insanları YÖNETMEYİ DEĞİL, SERBEST BIRAKMAYI denesinler.

The post VAY GUZZUM VAY! NARENCİYEYİ SOĞUTUP SATACAĞIZ AMA DONMUŞ ETİ ALMAYACAĞIZ! first appeared on Ve Kıbrıs.

Sosyal medyada dolaşan bilgilere göre, bazı noktalarda T izni bedelleri on binlerce sterlin değerindedir. Buna göre devletimizin, bazı insanları partizanlıkla zengin ettiği bile söylenebilir…

Ortada bedava bir şey varsa herkesin üşüşmesi; bal tutanların parmağını yalaması doğaldır. Belki de devletin asıl yapması gereken şey; bedavacılığa son vermek amacıyla aradan çekilmek, taşınmak isteyen ile taşımak isteyeni baş başa bırakmaktır.

Yakın geçmişte birkaç gün için Bakü’de bulundum. Yabancı bir yerde taksi kullanmak hem kolaylıktır hem de risklidir. Gideceğiniz yeri bilmiyorsunuz; seyahat süresi ve ücreti hakkında da bilginiz yoktur. Bu durumda otel resepsiyonu başta olmak üzere yakınınızdaki kişilerden bilgi almak zorundasınız. Bakü’de size söylenecek şey bellidir: Uber ve Bolt’tan araç çağırabilirsiniz. 3-4 gün içinde 4-5 deneyimimiz oldu tabii… Taksiler bulunduğunuz yere en fazla bir dakika içinde gelebiliyor. Elektronik gelişmeler sayesinde bulunduğunuz noktaya en yakın taksi size yönlendiriliyor. Bugünkü teknoloji sayesinde güzergahınızı siz kendiniz de takip edebiliyorsunuz. Ücret de ona göre belirleniyor.

KKTC’de böyle bir uygulamayı devreye sokmaya kalkışsanız, binlerce sterlin ödeyerek taksi izni devralanlar hemen isyan edecekler! “Biz para verdik izin aldık; yolcuları biz taşıyacağız” haykırışları ayyuka çıkacaktır. Elbette bedavacılar da yaygara koparacak!

Bu konu o kadar garipleşti ki, zaman zaman insanların yakın arkadaşlarını veya akrabalarını havaalanından kendi araçları ile almalarına engel olunmaya bile çalışıldı. Turizm ülkesinde otellerin arabalarına nasıl engel olunduğuna da sıklıkla tanık oluyoruz. Tam bir rezalet!

T iznini sınırlı tutarsanız olacağı elbette budur. Bu durumda ilk adımda T iznini serbest bırakmak; tam tersine araçları ile yolcu taşımak isteyenlere tüketici refahını artıracak yükümlülükler getirmek düşünülmelidir. Yolcu taşıyacak araçların beş yaşından büyük olmaması; şoförlerinin diğer kullanıcılara göre daha becerikli olması ve az-çok yabancı dil bilmeleri; kılık kıyafetlerine dikkat etmeleri ve bütün mal ve hizmetlerde olduğu gibi taşıma ücretlerinin görünebilecek şekilde sergilenmesi gibi…

Herkesin yapmak istediği bir işi, kurallar koyarak rekabete açmak en iyi sonucu almamızı sağlayacaktır.

Bu durumda adamızda turist, öğrenci veya ‘devamlı kalan’ olarak bulunan misafirlerimiz, bizim Azerbaycan’da veya başka bir ülkede aldığımız ulaşım hizmetinden daha kalitesini bile alabilecek ve rekabet gücümüz artacaktır. Bu durumda, yurttaşlarımız yurtiçi seyahatlerinde taksi kullanmayı daha fazla tercih edecek; araç sayımız düşerken akaryakıt kullanımı da azalacaktır.

Ulaşım sorunları konusunda uzman değilim… Aklıma gelebilenler bunlardır. Bunların olabilmesi için devletin gerekirse tazminat ödeyerek bütün T izinlerini iptal etmesi ve isteyen herkesin ulaşım hizmeti vermesini sağlayacak düzenlemeleri yapması yeterli olacaktır. Ne demişler; bir sektörden en iyi verimi almak isterseniz, o sektöre giriş ve çıkışların serbest olması gerekir. “Saçmaladığımı” ileri sürenler olacağını biliyorum… Nedenini de açıklarlarsa çok iyi olur doğrusu. Neden saçmaladığımı öğrenebilirsem çok mutlu olacağım!

The post “T İZNİ” PARTİZANLIĞINA KARŞI TÜKETİCİ REFAHI! first appeared on Ve Kıbrıs.