WASHINGTON, 17 Haziran (Reuters) – Amerika Birleşik Devletleri Çarşamba günü, İran’daki savaşı durdurmak ve Hürmüz Boğazı’nı açmak için varılan geçici ABD-İran anlaşmasının metnini okudu.

Üst düzey bir ABD yetkilisi tarafından gazetecilere okunan anlaşma, İran’ın nükleer programının nasıl sonlandırılacağı gibi en zorlu konuların birçoğunu nihai bir anlaşmaya varılana kadar erteleyen 14 maddelik üst düzey bir mutabakatı özetliyor. Bu anlaşma, Cuma günü İsviçre’de başlayacak daha geniş kapsamlı 60 günlük bir müzakere döneminin yolunu açıyor.

İşte “Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti Arasında İslamabad Mutabakat Zaptı” başlıklı belgenin okunduğu şekliyle tam metni:

1. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti ile mevcut savaşta müttefikleri, bu Mutabakat Zaptı’nı imzalayarak, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan eder ve bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmamayı, birbirlerine karşı güç tehdidinde bulunmaktan veya güç kullanmaktan kaçınmayı ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almayı taahhüt ederler. Nihai anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine müdahale etmekten kaçınmayı taahhüt ederler.

3. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmaya varmak için müzakere etmeyi taahhüt ederler.

4. Bu Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasının hemen ardından, Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı uyguladığı deniz ablukasını ve her türlü rahatsızlığı veya engeli kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında, gemi trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik sayısıyla orantılı olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca, nihai anlaşmanın ardından 30 gün içinde kuvvetlerini İran İslam Cumhuriyeti yakınlarından çekmeyi taahhüt eder.

5. Bu Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasının ardından, İran İslam Cumhuriyeti, Basra Körfezi’nden Umman Denizi’ne ve Umman Denizi’nden Basra Körfezi’ne ticari gemilerin 60 gün süreyle ücretsiz ve güvenli geçişi için azami gayreti gösterecektir. Ticari gemi trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizleme çalışmaları göz önünde bulundurularak 30 gün içinde faaliyete geçirilecektir. İran İslam Cumhuriyeti, yürürlükteki uluslararası hukuka ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik haklarına uygun olarak, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek, Hürmüz Boğazı’ndaki gelecekteki yönetim ve denizcilik hizmetlerini tanımlamak üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.

6. Amerika Birleşik Devletleri, bölgesel ortaklarla birlikte İran İslam Cumhuriyeti’nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında kesin ve karşılıklı olarak kabul edilmiş bir plan geliştirmeyi taahhüt eder. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler Amerika Birleşik Devletleri tarafından verilecektir.

7. Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvim çerçevesinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, yani Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Yönetim Kurulu kararları ve tüm tek taraflı ABD yaptırımları (birincil ve ikincil) dahil olmak üzere, İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı her türlü yaptırımı sona erdirmeyi taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yukarıda belirtilen yaptırımların sona erdirilmesi konusunun kritik önemini kabul eder ve bu konularda karşılıklı anlaşmaya varmak için müzakerelerde derhal bu konuları ele alma niyetlerini ifade ederler.

8. İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak, karşılıklı olarak üzerinde anlaşılacak bir mekanizma uyarınca, stoklanmış zenginleştirilmiş malzemenin tasfiyesi konusunda anlaşmaya varmışlardır; minimum yöntem ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) gözetiminde yerinde karıştırma olacaktır. İki taraf ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde anlaşılacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili olarak zenginleştirme ve diğer karşılıklı olarak üzerinde anlaşılan konuları görüşmeyi kabul etmiştir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecektir. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer konuların kritik önemini kabul etmekte ve bu konularda karşılıklı anlaşmaya varmak için müzakerelerde derhal bu konuları ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.

The post GEÇİCİ ANLAŞMA BELLİ OLDU first appeared on Ve Kıbrıs.

Uzmanların değerlendirmelerine göre hiçbir konvansiyonel bombanın bu dağın derinliklerine ulaşabileceği veya bu uranyum sığınağını devre bırakabileceği düşünülmüyor. Bu alandaki en güçlü bomba olan GBU-57 Massive Ordnance Penetrator adlı silah, 30.000 pound ağırlığındadır ve yaklaşık 61 metre toprağa veya 18 metre güçlendirilmiş betona nüfuz edebilir. Granitin daha yüksek basınç dayanımına sahip bir magmatik kayaç olduğuna dikkat çeken uzmanlar uranyum, Amerika Birleşik Devletleri’nin sahip olduğu en güçlü konvansiyonel silahın erişemeyeceği yaklaşık 39 metre derinlikte bulunduğunu tahmin ediyorlar.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), savaştan önce, İran’ın elinde 440,9 kilogram %60 oranında zenginleştirilmiş uranyum olduğunu tahmin ediyordu. Saldırılardan sonra ise, yaklaşık 200 kilogramının kalmış olabileceğini değerlendiriliyor.

The post İRAN URANYUMUNU BİR DAĞIN İÇİNE SAKLADI first appeared on Ve Kıbrıs.

Kuzey Kıbrıs ve Güney Kıbrıs’tan siyasi partilerin, sendikaların, derneklerin, örgütlerin oluşturduğu Kıbrıs Nükleer Karşıtı Platformu, Japonya Fukushima’da Nükleer Santralde meydana gelen felaketin yıl dönümü nedeniyle açıklama yayımladı.

Platformdan yapılan yazılı açıklamada, şehirleri ve köyleri yerle bir eden depremin ardından Türkiye ve Suriye’de sevdiklerini, evlerini ve topraklarını kaybeden insanlara başsağlığı dilenerek, dayanışma belirtildi.

“Bu trajedinin tüm bölge için bir depremin tekrarından kaynaklanan yüksek riskin ve bunun Ekim 2023’te faaliyete geçmesi beklenen Akkuyu Nükleer Santrali üzerindeki etkisinin altını çizdiği ve doğruladığı” ifade edilen açıklamada, uzun bir süredir platformun tüm çabasını, farkındalığı artırmaya yönelik yürüttüğü kaydedildi.

Avrupa Komisyonu, 2021 Türkiye Komisyonu raporundaki Akkuyu Nükleer Santrali’ne ilişkin maddeye işaret edilen açıklamada, bu maddede, “şiddetli depremlerin olabileceği bir bölgede yer alacak olan Akkuyu projesinin, sadece Türkiye için değil, tüm Akdeniz bölgesi için büyük bir tehdit oluşturacağına dikkat çekildiği” belirtildi.

Komisyonun görüşlerinin dikkate alındığına dair hiçbir kanıt olmadığı savunulan açıklamada, son trajediden sonra inşaat şirketinin bir sözcüsünün, “fabrikada herhangi bir zarar görülmediğini” söylediği öne sürülerek, bunun oldukça yanıltıcı olduğu kaydedildi.

“Fukuşima’da nükleer santrali yok edenin deprem değil ardından gelen tsunami ve bunun sonuçlarının güç kaynağını ve dolayısıyla soğutma sistemini kesintiye uğrattığını unutmamalıyız” denilen açıklamada, tüm siyasi partiler, bilim, çevre örgütleri ve sivil toplum, çabalarını birleştirmeye ve Türkiye hükümetine Akkuyu Nükleer Santral planlarını sonlandırması için baskı yapmaya çağırıldı.

Aynı inşaat şirketi tarafından Mısır’da bir nükleer santral inşa edilmesi de kınanan açıklamada, “Nükleerden arındırılmış bir Akdeniz vizyonumuzu güçlendiriyoruz” denildi.

The post Kıbrıs Nükleer Karşıtı Platformu, Fukushima nükleer felaketinin yıl dönümünde açıklama yaptı first appeared on Ve Kıbrıs.

Görüşmeye ilişkin açıklamada bulunan Borrell, “Bir anlaşmaya varma ve Kapsamlı Ortak Eylem Planı’na dönme ihtimali azalıyor. Ancak ilave bir çabayla bunu hala yapabiliriz.” ifadesini kullandı.

İran Nükleer Anlaşması olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın koordinatörü olan Borrell, anlaşmanın önündeki sorunlara çözüm bulunması için kolaylaştırıcı rol oynamaya hazır olduğunu kaydetti.

İran ile nükleer müzakereler

İran ile 2015’te imzalanan nükleer anlaşmanın yeniden tam anlamıyla uygulanmasını sağlama ve ABD’nin anlaşmaya dönüşünün ele alındığı nükleer görüşmeler, Rusya, Çin, Almanya, Fransa, İngiltere ve İran’dan üst düzey temsilcilerin katılımıyla Avusturya’nın başkenti Viyana’da yapılıyordu.

Eski ABD Başkanı Donald Trump döneminde 2018’de anlaşmadan tek taraflı çekilen Washington ise AB aracılığıyla görüşmelere dolaylı katılım sağlıyordu.

Washington, Tahran’ın anlaşmadaki taahhütlerine dönmesini isterken, İran, nükleer anlaşmadan ayrılan taraf olarak öncelikle ABD’nin anlaşmaya dönerek tüm yaptırımları kaldırmasını ve anlaşmadan tekrar ayrılmayacağına dair güvence vermesini talep ediyordu.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, müzakerelerin 11 Mart’ta “dış etkenler” nedeniyle durdurulduğunu açıklamış, 13 Mayıs’ta ise müzakerelerin yeniden başladığını bildirmişti.

The post AB İLE İRAN ARASINDA NÜKLEER ANLAŞMA GÖRÜŞMESİ first appeared on Ve Kıbrıs.

Günlük basın toplantısında bu konuda bir soruya yanıt veren ABD Savunma Bakanlığı Sözcüsü John Kirby, ABD’nin stratejik caydırıcılık unsurlarının yerinde olduğu belirtti.

Kirby, “Rus tarafına ilişkin hususi bir şey diyemem ama caydırıcılık konuşlanmamızı değiştirmemize neden olacak herhangi bir şey görmedik.” dedi.

Rusya-Ukrayna krizinde şimdiye kadar neler yaşandı?
“Belarus birliklerinin savaşa katıldığını henüz görmedik”

Rusya’nın biyolojik veya kimyasal silah kullanma ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kirby, şu ifadeleri kullandı:

“İstihbarat değerlendirmelerine girmeyeceğim ama iki şey söylemek istiyorum. Birincisi bu ülkenin bu tür silahları insanlar üzerinde kullandığına dair bir geçmişi var. Bu silahlarla ilgili programlarının olduğunu da biliyoruz. İkincisi ise bu konudaki iddiaları da olası, burada olası ibaresine vurgu yapıyorum, bir yanıltma operasyonu olarak kullanıp savaşı daha da tırmandırmak için kullanıp kullanmayacaklarını yakından izliyoruz.”

Ukrayna’daki son durum uydu görüntülerinde
Diğer taraftan Rusya’nın Kiev’e yaklaşmaya devam ettiğini belirten Kirby, Belarus birliklerinin savaşa katıldığını henüz görmediklerini söyledi.

Ukrayna’ya savaş açması nedeniyle Rusya’ya uygulanan yaptırımların başka ülkelerde kıtlığa neden olup istikrarsızlığa yol açması konusunda bir kaygının olup olmadığına ilişkin bir soruya Kirby, Ukrayna savaşının bölgesel ve küresel etkilerini yakından takip ettiklerini ancak şu aşamada uygulanan yaptırımların “istikrarsızlığa yol açacağına dair” ellerinde henüz bir işaret olmadığını dile getirdi.

Ukrayna’ya S-300 verilmesi

Bazı ülkelerin Ukrayna’ya ellerindeki S-300 hava savunma sistemlerini vermesinin gündeme geldiğini, ABD’nin bu tartışmalarda dahli olup olmadığını ve buna yeşil ışık yakıp yakmayacağına ilişkin soruya Kirby, her ulusun Ukrayna’ya vereceği yardıma egemen olarak karar verdiğini ve ABD’nin buna yeşil ışık yakması veya veto etmesinin söz konusu olmadığını savundu.

Biden: Ukrayna’ya uçak göndermek 3. Dünya Savaşı olur
Kirby, “Ukraynalıların ihtiyaç duyduğu ve çok iyi kullandıklarını bildiğimiz türden kabiliyetleri sağlamaya yardımcı olmak için müttefikler ve ortaklarla birlikte çalışıyoruz. Elimizde bu materyallerin bir kısmı var ve bizde olmayan kısımlarının ise diğerlerinde olduğunu biliyoruz ve bunu koordine etmeye yardımcı oluyoruz.” dedi.

Buna S-300 sistemlerin de dahil olup olmadığına ilişkin soruya ise Kirby, şu yanıtı verdi:

“Tek tek sistemlerden bahsetmeyeceğim. Bunu henüz yapmadığımı biliyorsun. Bugün de bunu yapmaya başlamayacağım. Ancak yardımcı olabileceğini bildiğimiz diğer müttefikleri ve ortaklarla birlikte için çok çalışıyoruz. Ancak bu kararları vermek ve bunları açıklamak gerçekten bu uluslara kalmış. Buna saygı duymalıyız. Önemli olan şey, bu konuşmaları aktif olarak yaptığımızdır. Yardımı elimizden geldiğince koordine etmeye yardımcı oluyoruz. Ve Ukraynalılarla kendilerini daha iyi savunmak için ne yapmaları gerektiği hakkında konuşmaya devam edeceğiz.”

Rus uçakları Ukrayna’da günlük 200 sorti yapıyor

Pentagon’dan üst düzey bir yetkili, bir grup gazeteciye Ukrayna-Rusya savaşı hakkında bilgi verdi.

Yetkili, Rus Hava Kuvvetlerinin Ukrayna içinde ve sınırlarına yakın bölgelerde 200 civarında sorti yaptığını ve bu kadar az uçmalarının nedeninin ise Ukrayna hava savunmasının etkili olmasından kaynaklandığını belirtti.

Rusya’nın Ukrayna’ya savaşın başından beri 800’den fazla füze fırlattığını anlatan yetkili, Rus ordusunun başkent Kiev’e üç koldan yaklaşmaya çalıştığını dile getirdi.

The post ABD: RUSYA’NIN NÜKLEER KONUŞLANMASINDA HENÜZ BİR DEĞİŞİKLİK GÖRMEDİK first appeared on Ve Kıbrıs.

Savunma Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, Cuma günü öğleden sonra Tahran’ın Abserd ilçesinde silahlı teröristlerin İranlı nükleer fizikçi Fahrizade’nin bulunduğu araca saldırı düzenlediği belirtildi. 

Aynı zamanda Savunma Bakanlığı Araştırma ve İnovasyon Kurumu Başkanı da olan Fahrizade’nin saldırı sonucu ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldığı ancak tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığı ifade edildi. 

Açıklamada Fahrizade’nin korumaları ile saldırganlar arasında çatışmanın çıktığı kaydedildi. 

İran nükleer programının mimarı olarak tanınan Muhsin Fahrizade’nin adı İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Mayıs 2018’de İran nükleer programı hakkında yaptığı sunumda özellikle belirtilmişti.

İran Dışişleri Bakanı Zarif, nükleer fizikçiye suikastla ilgili İsrail’i suçladı

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, İran’ın nükleer programının mimarlarından bilim insanı Muhsin Fahrizade’ye yönelik terör saldırısında İsrail’in rolü olduğuna dair ciddi belirtiler bulunduğunu söyledi. 

İranlı üst düzey bir bilim insanının teröristler tarafından hedef alındığını ifade eden Zarif, “Bu alçaklık, İsrail’in rolüne dair ciddi belirtilerle birlikte faillerin umutsuz savaş kışkırtıcılığını gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu. Zarif, “İran, uluslararası topluma, özellikle de Avrupa Birliği’ne utanç verici çifte standartlarına son verme ve bu devlet terörünü kınama çağrısında bulunuyor” ifadelerini kullandı.

İSRAİL’E TEHDİT

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Hüseyin Selami ise, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, İran Savunma Bakanlığı Araştırma ve İnovasyon Kurumu Başkanlığını da yürüten Fahrizade’nin uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetmesinden İsrail’i sorumlu tuttu. 

Fahrizade’nin öldürülmesinin İsrail’in, İran’ın modern bilime ulaşmasını engellemek için attığı en açık adım olduğunu savunan Selami, İsrail’e yönelik tehdit içerikli şu ifadeleri kullandı:

“Siyonistler nükleer bilimcimizi öldürdü ancak bu adımın karşılığını nerede verdiğimizi kendileri bilir. Biz açıklamıyoruz fakat onlar biliyor. Geçmişte sahada hiçbir adımı karşılıksız bırakmayacağımızı gösterdik.”

NETANYAHU GERGİN

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’ın nükleer programının kilit isimlerinden bilim insanı Muhsin Fahrizade’nin suikast sonucu öldürülmesine ilişkin, “Gergin günler bizi bekliyor.” ifadelerini kullandı.

İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN’a göre, Netanyahu, “Size Orta Doğu’da bir hareketlenme olduğunu söylemek istiyorum. Gergin günler bizi bekliyor” dedi.

Yedioth Ahronot gazetesine göre ise Netanyahu, düzenlediği basın toplantısında, Fahrizade’nin suikastinde İsrail’in rolü olduğuna işaret etti. Yediot Ahronot gazetesi daha fazla ayrıntıya yer vermezken, Maariv gazetesinin haberinde Netanyahu’nun, “Bu hafta yaptıklarımın tamamını sizlerle paylaşamam” şeklindeki sözlerine yer verildi.

İŞARET VERMİŞTİ

Netanyahu, Nisan 2018’de İran nükleer programı hakkında yaptığı sunumda, İran nükleer programının mimarı olarak tanınan Muhsin Fahrizade’nin adını özellikle belirtmişti.

Netanyahu, Nisan 2018’de İsrail istihbarat servisi Mossad’ın, İran nükleer çalışmalarından ele geçirildiğini iddia ettiği çok sayıda belgeyi kamuoyuyla paylaşmış ve Fahrizade’nin Amad isimli bir projenin başında olduğunu ileri sürmüş ve “Bu ismi unutmayın” ifadesini kullanmıştı.

TRUMP DA SEVİNMİŞ GİBİ!

ABD Başkanı Trump’ın da, hem İbranice hem de İngilizce yayınlanan, “İran’dan gelen haberlere göre Muhsin Fahrizade, Tahran’ın doğusundaki Damavend’de suikast sonucu öldürüldü. İran’ın gizli nükleer programının başındaki isimdi ve Mossad tarafından yıllardır aranıyordu. Onun ölümü, psikolojik ve mesleki açıdan İran için büyük bir darbedir” şeklindeki bir mesajı takipçileriyle paylaşması dikkati çekti. Sosyal medyada Trump’ın paylaşımları, kendisinin Fahrizade’nin öldürülmesine destek verdiği şeklinde yorumlandı.

FAHRİZADE KİMDİ?

Cuma günü Tahran’da suikaste uğrayan İran’ın nükleer programının kilit isimlerinden bilim insanı Muhsin Fahrizade, İsrail’in hedefindeki kişi olarak öne çıkıyordu.

Aynı zamanda Savunma Bakanlığı Araştırma ve İnovasyon Kurumu Başkanı ve askeri bir kurum olan İmam Hüseyin Üniversitesi’nde fizik profesörü olarak görev alan Fahrizade, askeri alandaki faaliyetleriyle de bilinen biriydi.

Kum kentinde 1957 yılında dünyaya gelen Fahrizade, 1979 yılındaki İran İslam Devrimi’nin ardından kurulan Devrim Muhafızları Ordusu’nda görev aldı. İran Savunma Bakanlığı ile Silahlı Kuvvetler Başdanışmanı ve İran Fizik Araştırma Merkezi Başkanı olması nedeniyle 24 Mart 2007’de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1747 sayılı kararla yaptırım listesine aldığı İranlı yetkililerden biriydi.

Fahrizade, Batılı gazetecilerin en çok röportaj yapmak istedikleri kişiler arasında yer alıyordu ancak Tahran Yönetimi, önceki yıllarda söz konusu bilim insanıyla ilgili bilgilerin yayınlanmaması için çaba gösteriyor ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerinin onunla görüşmesine izin vermiyordu.

Fahrizade’nin bir fizik profesörü olarak, nükleer bomba geliştirmek için 1989 yılında kurulduğu iddia edilen gizli program “Amad” projesini yönettiği söyleniyordu. UAEA’ya göre program 2003 yılında sonlandırıldı.

Fahrizade, ABD’nin Foreign Policy Dergisi tarafından yayınlanan dünyanın en güçlü 500 kişisi listesinde yer alan beş İranlı figürden birisiydi.

The post İRAN’IN NÜKLEER FİZİKCİSİ SUİKASTLE ÖLDÜRÜLDÜ first appeared on Ve Kıbrıs.