KKTC ekonomisi, kendi kamu yönetimini bile finanse edecek kaynakları üretemiyor. Kamu maliyesi, maaşları ödeyebilmek için her ay 2.5 milyar TL’den fazla kaynak temin etmekte zorlanıyor. Bu ay maaşlara yapılması beklenen artışla bu rakam 3.5 milyar TL’ye yaklaşacak. Bu para bulunabilsin diye yol yapmayı, hastaneleri geliştirmeyi, okullar inşa etmeyi başkalarından beklemek zorunda kalıyoruz. Türkiye tarafından başlatılan yol projelerinin tamamlanması bazı hallerde 10 yıldan fazla sürüyor. Parasını biz vermediğimizden olsa gerek hesabını da soramıyoruz. Eğitim Bakanı, okul yaptırmak için müteahhitlerin kapısını aşındırıyor. Hastaneler ise bekliyor.

Böyle bir ortamda hayat pahalılığının peşine takıldık maaş ve ücretleri artırabilecek kaynak yaratmaya çalışıyoruz. Türkiye’nin para politikası nedeniyle, HP ödeneği alışılageldiği gibi ödenirse, maaş ve ücretler sadece Türk Lirası olarak değil, USD cinsinden de artmış olacak. Kıbrıs Türk Ticaret Odası, yaşadığımız ortamda maaş ve ücretleri Dolar olarak da artırmanın PAHALILIK SARMALINI güçlendireceğine ve KKTC ekonomisinin sonunu getireceğine ilişkin bir açıklama yaptı.

Dedim ya, bugün için “çaresiz” görünüyoruz! Hayat pahalılığının etkilerine muhatap olan maaş ve ücretliler gelirlerinin artmasını beklerken Ticaret Odası’nın bu artışların muhtemel olumsuz etkilerine dikkat çekmesi iş insanlarının “vergi kaçakçısı” diye suçlanmasına neden oldu; kayıt dışı ekonomiye dikkat çekenler de çoğaldı.

Bu ithamların kaynağında, “siz vergi kaçırmazsanız, hükümet bizim maaşlarımızı rahatlıkla öder” yaklaşımı vardır. Onlara göre, iş insanları işlerini kayıt dışı olarak sürdürüyor veya muhasebe oyunlarıyla vermeleri gereken vergileri vermiyor. Onlara göre, ortada bir sorun yoktur ama vergi toplanamadığından Maliye zorlanıp duruyordur!

İş insanları her ortaya çıktığında aynı suçlama ile karşı karşıya kalıyorlar: Vergi kaçırıyorsunuz!

Kamudan aldıkları maaşların düzenli olarak artırılmasını, ekonomi iyi giderse “refah payı”, kötü giderse “hayat pahalılığından koruyacak artış” almayı kendilerine “hak” sayanlar, işletmelerin hiçbir zorlukla karşı karşıya olmadığını, KKTC’de işlerin tam olarak yolunda gittiğini ileri sürmüş oluyorlar aslında. Belki de kendi maaş artışlarını savunmak için başkalarını “vergi kaçakçılığı” ile suçlamaktan başka yol bulamıyorlar!

Çok akıllıca! “Bu memlekette sonsuz büyüklükte para veya kazanç var ama bu kazancı elde edenler vergi vermekten kaçınıyor!” iddiası ile çoğuz zaman çalışmadan aldıkları maaşları, “hak” gibi göstermeye kalkışıyorlar.

Bu ülkenin koşullarında bile çok para kazanmayı becerecek kapasitesi olanların, kazançlarını kuzu kuzu devlete devretmelerini ve bu kaynağın kendilerine “maaş” olarak ödenmesini beklemeleri çok güzel bir plan doğrusu! Çok zekice!

İş insanlarının kendi paralarını kimseye kaptırmamak konusunda da marifetli olabileceklerini de düşünebilmeleri gerekirdi! Kaçırılan verginin veya kayıt dışındaki ekonomik aktivitelerin varlığı bile kamu yönetiminin görevlerini yerine getirememesinden, dolayısı ile dağıtılan maaşların aslında hak edilmemiş olmasından kaynaklanıyor. KKTC’de kamu yönetimi, hizmet üretmediği halde kaynak tüketiyor…

KKTC kamusu, Türkiye’den ithal edilen enflasyonun daha yüksek oranda yaşanmasının başlıca sorumuşudur. Hem kaynakları tüketiyor; hem de iş üretmiyor.

Bu tartışmayı başlatmak, kamu görevlilerinin maaş ve ücretlerini konu yapmaya kalkışmak elbette büyük cesaret işidir. Dönen tekerleğe çomak sokmak gibi bir şeydir.

Tartışma başladığına göre, benim de bir öneri yapma hakkım doğdu sanırım: Bütün zenginliklere el koyarak maaş olarak dağıtalım, diyorum. Zenginlik yaratmak yerine, başkalarının zenginliğine el koyabilme konusunda oldukça becerikli ve tecrübeliyiz. Ganimete alıştık zaten!

Bunu bir kez de böylesini deneyelim.

The post VARLIKLARA EL KOYUP MAAŞ OLARAK DAĞITMAK ÇOK “AKILLICA”! first appeared on Ve Kıbrıs.

DAÜ’de gelirlere denk olmayan yüksek personel harcamaları nedeniyle yaşanan mali sıkışıklığın aşılabilmesi için KKTC bütçesinden 3 milyar TL kadar katkı talep ediliyor. Bu katkının 1.5 milyar TL’si geçmişten gelen vergi borçları için harcanırken bir milyon TL’si de aylık personel harcamalarının yapılabilmesi için kullanılacak. DAÜ, kıdem tazminatları için de ilk etapta 500 milyon TL kaynağa ihtiyaç duyuyor.

The post MÜJDE: DAÜ’DE MAAŞLAR BORÇLANARAK DA OLSA ÖDENİYOR! first appeared on Ve Kıbrıs.

Hayat pahalılığının dört ayda bir maaşlara yansıtılarak yılda üçe çıkarılması yönünde alınan kararı olumlu bulduklarını ifade eden Erşangil, “Ancak geç kalınan her gün, alınan kararın anlamını kaybetmesine neden olmaktadır. Türk lirası bu hızla değer kaybeder ve tüm ürün ve hizmetler son sürat zamlanırken, halkın dayanacak gücü kalmamıştır” dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sadık Gardiyanoğlu’nun, söz konusu uygulamanın özel sektör çalışanları için de geçerli olması yönünde adım atabileceklerini ifade ettiğini hatırlatan Erşangil, kendilerinin ve diğer örgütlerin çağrısına kulak verilerek asgari ücretin kamudaki en düşük maaşa eşitlenmesiyle, özel sektör emekçisinin de hayat pahalılığından payına düşeni almasının sağlanmış olacağını kaydetti.

The post Hak-Sen Başkanı Erşangil: “Yaşam her geçen gün zorlaşırken, hayat pahalılığının maaşlara dört ayda bir yansıtılması kararı Mecliste bekliyor” first appeared on Ve Kıbrıs.

“Ülkemizde MAAŞLAR arasındaki uçurum, adaletsizlik ve eşitsizlik herkes için tam bir travmaya dönüşmüştür.
Bir MİLLETVEKİLİ olarak söylüyorum, bu maaşlar haksızdır, mali yapımızın üzerindedir ve doğru değildir.
Milletvekili maaşı kamudaki bir müdürün maaşına denk olabilir. Meclis’teki çalışma saatleri ve üretime denk de ayrıca kademeli olarak artırılabilir.
Ancak şimdiki haliyle yaralayıcıdır.
Üst maaş dilimine bir çizgi çekmemiz, bir sınır koymamız şarttır, bu sınır da asgari ücretin belirli bir katını geçmeyecek düzeyde olmalıdır.
Bu maaşlarla MİLLETVEKİLLİĞİNİN adeta bir mesleğe dönüşmesi de kaçınılmazdır.
Şunu da açıklıkla ifade etmeliyim, milletvekilliği kesinlikle İKİ DÖNEMLE sınırlandırılmalıdır.
 Bir sözüm de asgari ücrete:
İşverenin ödeyebileceği, işçinin de yaşayabileceği rakamlara ulaşmamız gerekiyor.
Bunun için de sektörel asgari ücret anlayışını mutlaka devreye almalıyız.
Mutlaka yapmamız gereken de enflasyonla mücadele etmek, hayat pahalılığını önlemek, özellikle asgari ücretli işçiye sağlık ve eğitimi mutlaka ücretsiz ve her an erişebilir yapmak, enerji ve yakıt desteği sağlamaktır.
Birbirmizi daha iyi anlamanın, dayanışmanın, ortaklaşmanın ve ortak bir duyguyla mücadele etmenin yolu bu adımlardan geçer.”

The post TOSUNOĞLU: “MAAŞLAR HAKSIZDIR, MALİ YAPININ ÜZERİNDEDİR” first appeared on Ve Kıbrıs.

GÜÇLENME PLANI

Maliye Bakanı Sunat Atun ile görüş ayrılığına düşen Başbakan Sucuoğlu’nun kamu görevlilerinin maaşlarının aynı şekilde ödenmeye devam edilmesi konusunda ısrarlı olmayı ve KKTC Maliye Bakanlığı’nın gelir kayıplarının Türk Lirası’nın beklenmedik değer düşüşünden kaynaklandığını savunarak bunun Türkiye tarafından telafi edilmesini isteyeceği tahmin ediliyor. Bu argümanın Atun tarafından desteklenmeyeceğini düşünen Başbakan Sucuoğlu, heyete koalisyon ortaklarını da dahil ederek Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay’ın karşısına daha güçlü bir şekilde çıkma planı yaptığı belirtiliyor.

ATUN AYRI YOLDA

Başbakan’ın bu planına karşılık Maliye Bakanı Sunat Atun’un KKTC harcamalarında tasarrufa gidilmesi ve gelir artırıcı faaliyetlerde bulunulması gerektiğini savunması bekleniyor. Bu tutumu ile Başbakan’dan ayrılan Maliye Bakanı Atun, dünkü yolculuk öncesinde uçağa heyetten önce girerek ve Ankara’da parlamenterlerle düzenlenen yemekte yer almayarak yolların ayrıldığının mesajını kamuoyuna ve ilgililere duyurmuş oldu.

The post BAŞBAKAN SAHAYA ORTAKLARINI SÜRDÜ first appeared on Ve Kıbrıs.

Hükümetin ekonomik önlemler paketi açıklamak yerine şuana kadar kim hangi koltukta oturacak, hangi görevleri paylaşacak konusunda karar ürettiğini ifade eden Özçürümez, “Amacımız atalet halindeki hükümetin doğru şeyleri yapabilmesi için hükümetin dikkatini çekmekti” dedi.

Kaynak: Bugün Kıbrıs

The post ÖZÇÜRÜMEZ: “AMACA ULAŞILDI, MAAŞLAR ÖDENECEK” first appeared on Ve Kıbrıs.

Maliye Bakanı Sunat Atun, “mali disiplin” kavramını gündeme getirerek “devlet giderlerinin gelirleri aşmaması” prensibine göre hareket etmeyi ilke haline getirecek. Bunun gerçekleşebilmesi için otomatiğe bağlanan kamu görevlileri maaş artışının otomatikten çıkarılarak kamu gelirlerine bağlı hale getirilmesi, bunun yapılabilmesi içinse hayat pahalılığı artışının maaşlara otomatik olarak yansıtılmasını sağlayan yasal düzenlemelerin değiştirilmesi gerekiyor.

The post MALİ DİSİPLİN GELİYOR: EŞEL-MOBİL DURACAK! first appeared on Ve Kıbrıs.

Vekıbrıs’ın güvenilir kaynaklardan elde ettiği bilgilere göre, sıkıntıyı borçlanma yoluyla açmayı tasarlayan KKTC Maliye Bakanlığı’nın hesapları Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası’nın borçlanma ihalesine katılmaması nedeni ile tutmadı. Ziraat Bankası, daha önceki borçlar ödenmediği gerekçesi ile ihaleye katılmayı reddetti.

Ziraat Bankası gibi büyük bir bankadan borçlanma olanağını kaybeden Maliye Bakanlığı ise ihtiyaç duyduğu kaynağı daha farklı kaynaklardan sağlamak için çalışmalarını Pazar günü olmasına karşın sürdürüyor.

GÜVEN OYLAMASI

Kamu görevlilerinin maaşlarının ödenmesi konusunda yaşanan sıkıntı Başbakan Faiz Sucuoğlu tarafından da anlık olarak takip ediliyor. Kurduğu hükümet henüz daha güvenoyu almadan ortaya çıkan bu gelişmenin Sucuoğlu üstünde büyük bir baskı oluşturduğu ileri sürülüyor. Sucuoğlu’nun Perşembe günü yapılması beklenen güven oylamasına “maaş ödemekte sıkıntı yaşayan başbakan” olarak gitmemek için çalıştığı belirtiliyor.

The post MAAŞLAR SIKINTIDA first appeared on Ve Kıbrıs.

Yeni milletvekillerinden biri “kızıma yurduna dön diyemeyeceğim” diye yakınıyor. Ekonomik kriz varmış da ondan…

Gaz çok pahalı oldu… Şimdilik elektrikle ısınıyoruz ama yakında elektrik de zamlanacak; soğuklar devam ederse donup kalacağız.

Emlak vergileri artacakmış… Belediyeler bu vergileri toplayarak ayakta durmaya çalışakmış… Yaz tahtaya, al haftaya! Belediyeler maaş ödemek için buna mı güvenecek?

Asgari ücret, işletmelerin ödeyemeyeceği seviyeye çıktı; işten durdurmalar başladı… Üstelik yeni asgari ücret de işe yaramadı; emekçi aileleri gıda ihtiyaçlarını bile karşılayamıyor!

Varlıklı aileler, varlıklarının önemli bir bölümünü yaşlı bakımına harcarken yoksul ailelerin yaşlıları sefalet içinde ölüme terk ediliyor. KKTC’de yaşlılara bakılamıyor!

BUNLARIN HEPSİ DE SONUÇLARDIR

Bütün bunlar, “sonuçtur”! Ve bütün bu sonuçların bazı “nedenleri” vardır.

Yukarıda sıralanan olumsuzlukların bazılarının nedeni, kamu gelirlerinin tümüyle maaş olarak harcanıyor olmasıdır. Devlet, topladığı gelirlerden daha fazlasını maaş olarak dağıtmayı taahhüt etmiştir. Bu nedenle yaşlıların bakımına katkı koyamıyor; eğitim ve sağlık sistemlerine yatırım yapamıyor.

Gaz ve petrol fiyatlarının küresel ölçekte arttığı yalın bir gerçektir. Geçen günkü bir habere göre İngiltere’de enerji fiyatları %54 oranında pahalılı olmuş… Elbette Türk Lirası olarak değil; Sterling olarak! İngiltere’de bir aile konutunu ısıtmak için ayda 200 Sterling harcarken siz 3000 TL harcamayı kabul etmeyebilirsiniz ama bunu duyan olmayacaktır.

Hakkında konuştuklarımızın çoğu, birer sonuçtur.

NEDENLERE ODAKLANMAK GEREKİR

Bu sonuçları tekrarlayıp durmakla Kıbrıs Türk halkına zerre kadar katkımız olmuyor; olmayacaktır ve olmamıştır! Bu olumsuz sonuçlardan kurtulmak istersek nedenlere odaklanmak zorundayız.

Bazılarının nedenlerini ortadan kaldırabiliriz: Kamu gelirlerini nasıl harcayacağımız bize bağlıdır. Maaş nitelikli harcamaları azaltırken sağlık ve eğitim harcamalarını artırabiliriz.

Bazılarının nedenlerin bizim etki alanımızın dışındadır: Gaz ve petrol fiyatlarını düşüremeyiz. Bunların kullanım bedellerini karşılayabilmek için gelirlerimizi artırmak veya bu malların kullanımını daha verimli hale getirecek teknolojileri kullanmaya yönelmek zorundayız.

TARTIŞMA KONULARI

Bu durumda tartışma konularımız da bunlar olmalı…

KKTC bütçesi 2022 yılında 5 milyar TL açık verecekmiş… Nereden bulacak veya nereden keseceğiz?

Elektrik üretimi ve dağıtımını nasıl ucuzlatabilir; hangi teknolojilere yönelebilir; bunlar için gerekli kaynağı nasıl yaratabiliriz?

Ülke gelirlerini artırmanın yolları nelerdir?

Benzer tartışmaları işletmelerde ve aile içinde de yapmalıyız. Her işletme ve aile, KKTC devleti gibi tasarrufa yönelmeli, kaynaklarını verimli bir şekilde kullanmalı ve gelirlerini artırmanın peşine düşmelidir.

Gerisi sadece laftır…

Laftır ama belki de bazıları, bu lafları üretmeyi gelirlerini artırmanın bir yolu olarak kullanmaktadır.

Ehh… Onları sınamak, “boş lafa karnımız tok” diyerek bu tuzaklara düşmemek de dinleyenlere kalmış olsa gerektir!

Dinleyen ve itibar eden olduğu sürece boş laf üretenler de olacaktır.

The post SONUÇLARI KONUŞUN BAKALIM NE OLACAK? first appeared on Ve Kıbrıs.

Ek bütçe gerektiren 13. maaş konusu ise tamamen belirsiz.

Hükümet yetkililerinin randevu taleplerinin reddedilmesi ile ilgili UBP’de kurultay krizinin belirleyici olduğu ifade ediliyor.

The post MAAŞLAR TEHLİKEDE! first appeared on Ve Kıbrıs.