Arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan’dan yapılan ortak açıklamada, ABD ve İran’ın 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmak için bir yol haritası üzerinde anlaştığı belirtildi. Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan açıklamaya göre, teknik görüşmeler hafta boyunca Katar’a ait İsviçre dağ beldesi Buergenstock’ta devam edecek.

Yapılan açıklamada, tarafların Lübnan’daki çatışmaları sona erdirmek için bir mekanizma üzerinde anlaştığı ve tartışmalı boğazdan ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamaya yardımcı olmak için bir iletişim hattı açtığı belirtildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, ülkesinin petrol ve petrokimya ihracatı için muafiyetler sağladığını, dondurulmuş bazı varlıkların serbest bırakılmasını sağladığını ve İran için bir yeniden yapılanma ve kalkınma planı başlattığını söyledi.

The post İRAN-ABD ÜST DÜZEY GÖRÜŞMELERİ SONA ERDİ first appeared on Ve Kıbrıs.

WASHINGTON, 17 Haziran (Reuters) – Amerika Birleşik Devletleri Çarşamba günü, İran’daki savaşı durdurmak ve Hürmüz Boğazı’nı açmak için varılan geçici ABD-İran anlaşmasının metnini okudu.

Üst düzey bir ABD yetkilisi tarafından gazetecilere okunan anlaşma, İran’ın nükleer programının nasıl sonlandırılacağı gibi en zorlu konuların birçoğunu nihai bir anlaşmaya varılana kadar erteleyen 14 maddelik üst düzey bir mutabakatı özetliyor. Bu anlaşma, Cuma günü İsviçre’de başlayacak daha geniş kapsamlı 60 günlük bir müzakere döneminin yolunu açıyor.

İşte “Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti Arasında İslamabad Mutabakat Zaptı” başlıklı belgenin okunduğu şekliyle tam metni:

1. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti ile mevcut savaşta müttefikleri, bu Mutabakat Zaptı’nı imzalayarak, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan eder ve bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmamayı, birbirlerine karşı güç tehdidinde bulunmaktan veya güç kullanmaktan kaçınmayı ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almayı taahhüt ederler. Nihai anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine müdahale etmekten kaçınmayı taahhüt ederler.

3. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmaya varmak için müzakere etmeyi taahhüt ederler.

4. Bu Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasının hemen ardından, Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı uyguladığı deniz ablukasını ve her türlü rahatsızlığı veya engeli kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında, gemi trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik sayısıyla orantılı olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca, nihai anlaşmanın ardından 30 gün içinde kuvvetlerini İran İslam Cumhuriyeti yakınlarından çekmeyi taahhüt eder.

5. Bu Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasının ardından, İran İslam Cumhuriyeti, Basra Körfezi’nden Umman Denizi’ne ve Umman Denizi’nden Basra Körfezi’ne ticari gemilerin 60 gün süreyle ücretsiz ve güvenli geçişi için azami gayreti gösterecektir. Ticari gemi trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizleme çalışmaları göz önünde bulundurularak 30 gün içinde faaliyete geçirilecektir. İran İslam Cumhuriyeti, yürürlükteki uluslararası hukuka ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik haklarına uygun olarak, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek, Hürmüz Boğazı’ndaki gelecekteki yönetim ve denizcilik hizmetlerini tanımlamak üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.

6. Amerika Birleşik Devletleri, bölgesel ortaklarla birlikte İran İslam Cumhuriyeti’nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında kesin ve karşılıklı olarak kabul edilmiş bir plan geliştirmeyi taahhüt eder. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler Amerika Birleşik Devletleri tarafından verilecektir.

7. Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvim çerçevesinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, yani Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Yönetim Kurulu kararları ve tüm tek taraflı ABD yaptırımları (birincil ve ikincil) dahil olmak üzere, İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı her türlü yaptırımı sona erdirmeyi taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yukarıda belirtilen yaptırımların sona erdirilmesi konusunun kritik önemini kabul eder ve bu konularda karşılıklı anlaşmaya varmak için müzakerelerde derhal bu konuları ele alma niyetlerini ifade ederler.

8. İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak, karşılıklı olarak üzerinde anlaşılacak bir mekanizma uyarınca, stoklanmış zenginleştirilmiş malzemenin tasfiyesi konusunda anlaşmaya varmışlardır; minimum yöntem ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) gözetiminde yerinde karıştırma olacaktır. İki taraf ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde anlaşılacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili olarak zenginleştirme ve diğer karşılıklı olarak üzerinde anlaşılan konuları görüşmeyi kabul etmiştir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecektir. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer konuların kritik önemini kabul etmekte ve bu konularda karşılıklı anlaşmaya varmak için müzakerelerde derhal bu konuları ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.

The post GEÇİCİ ANLAŞMA BELLİ OLDU first appeared on Ve Kıbrıs.

Financial Times’ın, gemi takip platformu MarineTraffic’ten alınan transponder sinyallerinin analizine göre, bu hafta en az sekiz gemi, İran kıyılarındaki Larak Adası’nın etrafından dolaşarak alışılmadık bir rota izleyerek boğazdan geçti. Gemiler arasında Hindistan, Pakistan ve Yunanistan’dan petrol tankerleri ve dökme yük gemilerinin yanı sıra İran’ın kendi petrol filosu da bulunuyor. Gemilerin çoğu daha önce İran limanlarına uğramıştı.

Lloyd’s List Intelligence Çarşamba günü, bir tanker işletmecisinin boğazdan güvenli geçiş karşılığında İran’a 2 milyon dolarlık bir ücret ödediğini bildirdi. Diğer gemilerin de aynı yolu kullanarak, ancak otomatik takip sistemlerini açmadan geçmiş olabilec ekleri üzerinde duruluyor.

Bu gemi geçişleri, Çin ve Hindistan da dahil olmak üzere hükümetlerin, ABD-İsrail-İran çatışmasının başlamasından önce dünyanın petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği dar boğazdan gemilerin güvenli geçişi için Tahran ile müzakereler yürüttüğü bir dönemde gerçekleşiyor. Analistler, İran’ın ülkeyle ticaret yapmış veya yakın ilişkileri olan gemileri tercih ediyor gibi göründüğünü ve bunun stratejik su yolundaki hakimiyetini göstermeyi ve ülkenin diplomatik izolasyonunu sınırlamayı amaçladığını düşünüyor.

The post İRAN, HARAÇ ÖDEYEN GEMİLERE HÜRMÜZ’DEN GEÇİŞ İZNİ VERİYOR first appeared on Ve Kıbrıs.

Uzmanların değerlendirmelerine göre hiçbir konvansiyonel bombanın bu dağın derinliklerine ulaşabileceği veya bu uranyum sığınağını devre bırakabileceği düşünülmüyor. Bu alandaki en güçlü bomba olan GBU-57 Massive Ordnance Penetrator adlı silah, 30.000 pound ağırlığındadır ve yaklaşık 61 metre toprağa veya 18 metre güçlendirilmiş betona nüfuz edebilir. Granitin daha yüksek basınç dayanımına sahip bir magmatik kayaç olduğuna dikkat çeken uzmanlar uranyum, Amerika Birleşik Devletleri’nin sahip olduğu en güçlü konvansiyonel silahın erişemeyeceği yaklaşık 39 metre derinlikte bulunduğunu tahmin ediyorlar.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), savaştan önce, İran’ın elinde 440,9 kilogram %60 oranında zenginleştirilmiş uranyum olduğunu tahmin ediyordu. Saldırılardan sonra ise, yaklaşık 200 kilogramının kalmış olabileceğini değerlendiriliyor.

The post İRAN URANYUMUNU BİR DAĞIN İÇİNE SAKLADI first appeared on Ve Kıbrıs.

ABD ve İsrail, Orta Doğu’da yeni bir düzen kurma peşindedirler. Kimileri buna Büyük Orta Doğu Projesi (BOP)diyorlar. “Büyük” olan Orta Doğu değil ama; projenin kendisidir.

BOP’un en belirgin amacı, İsrail’in güvenliğini uzun vadeli olarak sağlamaktır. İsrail’e düşman devletlerin nitelik değiştirmesi veya parçalanması; ekonomik ve askeri bağımlıklar oluşturulması bu projenin esas unsurlarıdır. Irak savaşları ile başlamış, Libya ve Suriye gibi İsrail karşıtı rejimlerin yok edilmesi ile devam etmiş; dost sayılan Arap rejimleri ile İbrahimi Anlaşmaları imzalanmış; İsrail’e karşı kullanılan Hamas ve Hizbullah gibi örgütlerin yok edilmesi ile devam etmiş ve sıra, İran’daki rejimi devirmeye gelmiştir.

İran’daki rejim, bir kara harekâtı ve Tahran’ın işgal edilmesi ile değil, uzun vadeli bir yıpratma savaşı ve İran’daki rejim karşıtlarını güçlendirerek iktidarı ele geçirmeye teşvik edilmesiyle değiştirilecektir. Amerika, savaş harcamalarını elde edeceği yeni olanaklarla karşılayacak; İsrail’in ganimeti “güvenlik” olacak; olan bölgede yaşamaya çalışan insanlara olacaktır.

En muhtemel senaryo buysa bu savaş, 2025 yılı Haziran ayında yaşanan 12 gün savaşına benzemeyecek; uzayıp gidecek!

Bu savaş, KKTC’de ekonomisini de etkileyecek. Akaryakıt fiyatları yükselecek. Petrole bağımlı ürünlerin fiyatları yükselirken domino etkisi yaşanacak her şey daha da pahalı hale gelecek. Pahalılık özellikle esnafı ve ücretlileri etkileyecek. İşletmeler daralan cirolarıyla yola devam etmek için çeşitli önlemler almak zorunda kalacaklar. İstihdam azalacak.

Narenciye ihracatının etkilenmesi beklenmeyebilir ama hellim ihracatı neredeyse duracak.

Covid-19 pandemisinde yaşananların benzerleri yaşanacak ama savaşın ortaya çıkardığı fırsatlar da olacak… Dubai’ye ilgi azalacak… Konut satışları canlanabilir… Uzun veya kısa vadeli konaklamalar artacak. Türkiye’den Orta Doğu’ya seyahatlerin yerini “yakına gitmek” alacak. Özellikle casinolu otellere ilgi yüksek olacak.

KKTC hükümetinin “yedek akçesi” yoktur. Topladığı para maaş ödemelerine bile yetmiyor; sürekli borçlanıyor. Bankalar işletmeler yerine devleti finanse etmenin rahatlığını yaşıyor. Bu durumda ekonomik yönetimin etkinliği, bırakınız sıfıra inmeyi, eksilerde seyrediyor.

Savaşın ekonomik etkilerine karşı işletmeler ve aileler kendi önlemlerini kendileri alacak!

Hayatta kalma mücadelesi devam ediyor; devam edecek!

The post SAVAŞ SÜRECEK; EKONOMİK ÖNLEMLERE İHTİYAÇ OLACAK! first appeared on Ve Kıbrıs.

İmkânı olsa bunu BM Güvenlik Konseyi kararı ile yapmak isterdi ama Çin ve Rusya’nın varlığı böyle bir karar alınmasını engellerdi…

Diğer bir seçenek “Batılı” dediğimiz devletlerle bir koalisyon oluşturması ve kimi devletlerin sembolik, İngiltere’nin ise görünür desteğini almasıydı. Irak müdahalesi örnektir…

Bu kez olmadı! Bırakın başkalarını İngiltere bile saldırıya destek vermeyeceğini ve bölgedeki üslerini kullandırmayacağını açıkladı.

Saldırı yine de yapılacaktı ve yapıldı!

ABD, savunma ihtiyaçlarının kat be kat ötesinde bir orduya sahiptir. Sadece Orta Doğu’daki Merkez Kuvvetler (CENTKOM), yoğun kriz yığınağı yapılan durumlarda Türkiye’nin 8 veya 10 katı büyüklüğünde ateş gücüne sahiptir. Normalde ise bu 4-6 kat büyük bir güç demektir.

Bu kadar büyük bir ordu, saldıracak yer aramak durumundadır. Ve eninde sonunda bulur.

Bu saldırının kaçınılmazlığı ikinci bir nedene daha dayanıyor ama… İran rejimi, bugünkü dünya düzeninde hoş görülebilecek bir rejim değildir. Kendilerine özgü görüşleri devlet ideolojisi haline getirdiler. İstediklerini idam ediyor; halkı kendi istedikleri gibi yaşamaya zorluyorlar. Bu yetmezmiş gibi bölgede “vekalet güçleri” oluşturarak sağa-sola tehdit sallıyorlar. Bunu da petrol ihraç ederek sağladıkları kaynakla yapıyorlar.

ABD olmasa bile bölgedeki diğer güçlerle savaşmaları elbette gündeme gelecekti.

Güncel gelişmelerde İsrail faktörü göz ardı edilmemelidir ama esas olan unsurlar bunlardır. Netanyahu, bu kaçınılmazlıktan yararlanmak için çırpınıyor ve yararlanıyor; o kadar!

İster doğa olayları isterse toplumsal olaylar söz konusu olsun… Olan her şeyin bir nedeni vardır… Bu neden ortada durduğu sürece bir sonucu da olacaktır!

İnsanların ve insan topluluklarının bir arada veya yan yana yaşayabilmesi için geliştirilmiş ilkelere uyulmadığı sürece bu tür savaşların yaşanması ve hatta yayılması kaçınılmazdır.

İnsanların bir arada yaşayabilmesi için kimsenin yaşam tarzına karışılmaması, ortak alanlardaki sınırlı kamusal düzenlerle yetinilmesi; toplulukların yan yana veya iç içe yaşayabilmesi için farklı kültürlere saygı gösterilmesi ve örgütlenmelerine fırsat verilmesi gerekir.

Birine bir şey dayatmaya çalışırsanız, size de dayatırlar!

Gücü yeten dayatır! Kimin haklı olduğunun, kimin saldırdığının; hangisinin saldırgan hangisinin mazlum olduğunun bir önemi de yoktur.

Ötesi, kahve konuşmalarının konusudur!

The post DAYATMACIYSANIZ SİZE DE DAYATIRLAR! first appeared on Ve Kıbrıs.

Şimdi, dünyanın adaletsiz bir yer olduğundan söz ediyor; “İsrail’in nükleer silahı varken İran’ın da olmalı…” veya “Türkiye’nin de nükleer silah sahibi olmasının zamanı geldi…”  gibi görüşler ileri sürüyoruz.

Lafın bini bir para! Nükleer silah edinmede çifte standart varmış; kimisi haklıyken kimisi haksızmış!

Belki bir de dilekçe yazarız… Biri çıkar ve haklı ile haksızı ayırt eder, olur biter!

Gazze savaşı başladığından beri yazıp duruyoruz: Radikal İslami hareketler bölgemizde İsrail diye bir devletin olmaması gerektiğini savunuyorlar. Kimisi, “olmaması gereken bu devletin” neredeyse bütün Orta Doğu’yu kapsamak istediğini ileri sürerek “savunmacı” bir pozisyon alıyor ama sonuçta İsrail devletini ortadan kaldırma hedefini gizlemiyorlar.

İran’daki Molla rejimi bunlardan biridir. Bu rejim, ülkesinin gelirlerinden çok önemli bir kısmını nükleer silahlanmaya, önemli bir kısmını da Hamas, Hizbullah ve Ensarullah gibi dini-militer güçleri oluşturmaya harcamıştır.

ABD ve İsrail, neredeyse 20 yıldan beri İran’ın nükleer kapasitesini yok etmek veya en azından askeri amaçlarla kullanılmasını engellemek amacında olduklarını söyleyip durmaktadırlar. ABD müzakereden söz ederken İsrail yetkilileri bombalamayı her zaman gündemde tutmaya çalışmışlardır.

İşin bu noktaya gelmesini hayretle karşılamamak gerekiyor.

Şimdi yaşadığımız olaylarsa, İran’ın nükleer tesis ve olanaklarını korumaya bile muktedir olmadığını açıkça gösteriyor. Nükleer tesislerini korumaya muktedir değilken ve düşmanlarının bu tesislere yönelecek saldırıları bile büyük bir “nükleer tehlike” oluştururken caydırıcı bir unsur olarak nükleer silah bulundurma iddiasında olamazsın. Halkını bu tehlikeye maruz bırakarak nükleer güç olma hakkından söz edemezsin…

Olay bu kadar açıktır: İran, İslami esaslara dayalı devrimini ihraç etmek için güçlenmek isterken nükleer güç olma yarışına girmiştir. Kendi halkının kaynaklarını bu uğurda sorumsuzca harcamış ama kendisinin de “düşman” olarak gördüğü güçlerin saldırısına karşılık bile verememiştir.

Tek kutsal olan şey, “yaşama hakkıdır”!

Mollalar, hadlerini aşarak hem İran halkının hem de bölge insanlarının bu hakkını tehlikeye atmıştır. Nükleer gücün İran mollalarının elinden alınması hepimizi rahatlatacaktır.

The post NÜKLEER SİLAH SAHİPLİĞİ: HANGİSİ HAKLI, HANGİSİ HAKSIZ? first appeared on Ve Kıbrıs.

Adını koyabilir miyiz, bilmiyorum. Kıbrıs’a çok yakın mesafede çok ciddi çatışmalar oluyor ve bir türlü sonu gelmiyor.

Neden ama? Bütün bu savaşların nedeni nedir?

Kimimiz İsrail saldırganlığı diyor…

İsrail yönetimi saldırgan olsa bile akılsız değildir. Bu savaşı sürdürüp sürdüremeyeceğini; sürdürse ne olacağını ve kısa vadede kazansa bile gelecekte neler olabileceğini hesaplamamış olamaz! İsrail, ne denli güçlü bir orduya sahip olursa olsun İran’dan Akdeniz’e; Suriye’den Hint Okyanusu’na kadar bir coğrafyayı kontrol edemez. Bugünkü hükümet, askeri stratejiler konusunda kendi içinde de sorunlar yaşıyor zaten. Savaş sürerken Savunma Bakanı, ordu komutanları değişiyor… Hükümete karşı gösteriler yapılıyor.

İsrail, büyük bedeller ödeyerek ve riskler alarak bu savaşı sürdürüyor. Belli hedefleri olmalı ki soluk almadan İran’a saldırmayı seçtiler.

Neden? İsrail hükümeti, bu savaşı sürdürmek kararlılığını nereden alıyor?

Kendi anılarımda, 1996 yılında başbakan oluş sürecinde “aşırı sağcı” bir lider olarak yeri olan ve daha o günlerde İsrail’e başbakan olması halinde bölgemizde bir felaket yaşanacağı izlenimini edindiğim Netanyahu, bu savaşı sürdürerek iktidarda kalışını uzatmaya çalışıyor olabilir… İsrail’i bilenlerse, bir başbakan istedi diye savaşı uzatamayacağını da bilirler. İsrail’de hükümetler kolay değişir. Bu hükümet de kıl üstünde yürüyor ama bir türlü yıkılmıyor.

Ortada ciddi bir neden var: İsrail ile savaşan güçler, İsrail’in varlığının ortadan kalkması gerektiğini savunuyor ve bunun için savaşıyorlar. Bugün kendilerini korumaktan aciz olsalar bile şehitlerinin cennete gidecekleri inancı ile savaşı sürdürmekte kararlı görünüyorlar. Karşı tarafın bu inancı ve bunun sıklıkla ifade edilmesi, Netanyahu’nun saldırganlığının çekingenlikle de olsa desteklenmesi sonucunu doğruyor. Sadece İsrail halkı değil, batılı devletlerin birçoğu, “İsrail’in kendini savunma hakkından” söz ederek İsrail’in yanında durabiliyor. Mısır, Suudi Arabistan ve Ürdün gibi komşuları da dahil olmak üzere pek çok Arap devleti Netanyahu’yu kınıyor ama saldırganlığını geriletmeye yarayacak hiçbir önlem almıyor. Kimi Müslüman liderler veya sosyal medya kullanıcıları ise “İslam ülkeleri birlik olsa” diye başlayan anlamsız cümleler kurarak fikir geliştirdikleri izlenimi vermeye çalışıyor veya kendi sorumluluklarını yerine getirdiklerini sanıyorlar!

Şimdi savaş İran’a kaydı… İsrail, İran’ın nükleer kapasitesi ile birlikte bölgedeki vekalet güçlerini yeniden toparlama kapasitesini de yok etmeye çalışıyor. Bu arada “molla rejimi” de devrilirse, uluslararası toplumda ve Arap devletleri arasında itibarını bile güçlendirmiş olacak.

Batı’nın güçlü devletleri, kendilerini “İsrail’in varlığını savunma” konusunda yükümlülük altında gördükleri için bütün pisliğine ve korkunçluğuna karşın bu savaşı destekliyorlar. Bu destek olmasa, İsrail’in bu savaşı sürdürmesi ne maddi ne de diplomatik olarak mümkün olurdu!

2023’ten beri devam eden, cephesiz ve masum insanların hayatını alıp götüren bu kanlı savaşın nedenlerini dikkate almadan savaş karşıtlığı yapmak kimseye yarar sağlamıyor. Belki gönlünüzü ferahlatır diyeceğim ama benimki ferahlamıyor… Savaşın nedenini biliyorum… Bugün durulsa bile yarın yeniden başlayacağını öngörüyorum ve huzursuzluğum devam edip gidiyor!

The post İSRAİL, İRAN NÜKLEER GÜÇ OLMA İDDİASINI TERKETMEDEN VAZGEÇMEYECEK! first appeared on Ve Kıbrıs.

Bugünlerde en önemli olay Ortadoğu’da devam eden savaştır; bugün birinci yılını tamamladı. Bu savaşa ilişkin yorumlar da oldukça anlamsız ve bırakın savaşın gidişatını etkilemeyi savaşı anlamayı bile zorlaştıran niteliktedir.

Savaş İran ile İsrail arasındadır. İran, Arap devletlerinin Filistinli radikal Araplara silah yardımı yapmamasından yararlanarak Hamas’ı kendi yanına çekmiş ve Gazze’yi Batı Şeria’dan kopararak kendine bağlamıştı. Bir yıl önce tam da bugün (7 Ekim), Gazze’den İsrail’e yapılan saldırının nedeni zaman ilerledikçe belki daha iyi anlaşılacaktır ama bu saldırının esas olarak İsrail ile başta Suudi Arabistan olmak üzere Arap devletleri arasında gelişmekte olan ilişkileri sabote etmeyi amaçladığı gün gibi ortadadır. Yoksa, bu saldırının böyle bir felaketin başlangıcı olabileceğini herkes tahmin edebilirdi; özellikle de Yahya Sinvar gibiler. Bu saldırının amacı bu savaşı başlatmaktı; başladı!

Buna karşılık İsrail’in amacı, başlamış olan bu savaşı, kendisini kuşatmaya çalışan Direniş Güçleri’ni yok etmek, yok edemese bile İsrail’e saldırı potansiyellerini alabildiğine törpülemek ve “basit birer terör örgütü” seviyesine indirgemek için kullanmaktır. Bunu şimdi yapamazsa ileride yapması imkansız hale gelecektir. Bu son şansıdır ve kullanmaya çalışıyor!

İran’ın amacı ise, molla rejimi için tehlike olan güçlerle savaşı kendi topraklarından uzakta Hamas, Hizbullah veya Husiler gibi örgütler aracılığı ile sürdürmek ve kendi güvenliğini sağlamasına katkıda bulunacak bir caydırıcılık elde etmekti. Şimdi bu caydırıcılığı kullanmaya çalışıyor ama belli başarılı olamıyor.

İsrail, Hamas ve Hizbullah’ın gücünü kırdıktan sonra İran’a kadar uzanmak ve İran rejiminin prestijini yerle bir ederek bir rejim değişikliğini zorlamak isteyecektir. Bunun için ABD ve İngiltere’nin desteğini alması lazım… Amerika’daki seçimler buna engel mi, yoksa fırsat mı; bilmiyorum. Ama bütün sürecin bu eksenler üzerinde zikzaklar yaparak ilerlediğini anlıyorum.

Bizim yaptığımız analizlerin, iyi dileklerimizin veya Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “kendi iç cephesini sağlamlaştırmak” amaçlı söylevlerinin savaşın gidişatına hiçbir etkisi olmamıştır ve olmayacaktır. Bu savaş İsrail ve molla rejimi için bir varoluş savaşına dönüşmüştür; hiçbir şeyi dinlemeyeceklerdir.

Son günlerde Kıbrıs sorunu da güncellenmiş gibidir. Tatar ile Hristodulidis’in gelecek hafta BM Genel Sekreteri Guterres’in de katılımı ile yiyecekleri yemek bu güncelliği canlı tutmayı amaçlıyor. Gerek Tatar gerekse Hristodulidis, bu yemekte takınacakları tavrı kamuoyuna duyurdular. Bu tavırların yakınlaştırılması ve yeni müzakere süreci başlatmak imkansızdır. Ama pencere “gındırık” kalsın yeter! Guterres, bunca işi içinde bir bununla uğraşıyor işte!

Türk tarafında, Kıbrıs sorununa yaklaşım ile ilgili yetkiler bütünüyle Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın elinde toplanmıştır. O “federasyon ölmüştür” dedikçe buradan sevinç sinyallerinin yükseliyor ama Erdoğan’ın bu sorunu kendi iktidarını sürdürmenin bir aracı olarak bölgedeki gelişmelere göre değerlendirmek isteyeceği unutuluyor. Her an, her şey olabilir!

Bu durumda Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak yaptığımız analizler de değerini yitiriyor. Tatar şunu demiş, Hristodulidis’in yanıtı şöyle olmuş… Bilirkişiler toplanmışlar ve “Kıbrıs sorununu çözmek istersek yeni müzakere sürecine zaman sınırlaması ile başlayalım” sonucuna varmışlar… Bunların hepsinin kıymeti harbiyesi, bizim günlük yaşamımıza veya amaçlarımıza hizmet ettikleri kadardır. Politikacı iseniz bu konuda konuşmak, köşe yazarı iseniz yazmak, akademisyenseniz panellere katılmak zorundasınız! İşimiz bu; gerisi lafügüzaf!

Olaylara daha geniş açıdan bakmakta yarar var: Kimse öldürmek için öldürmüyor. Kimisinin kendini savunmak, kimisinin iktidarını sağlamlaştırmak gibi nedenleri var.

Ölmüş gibi düşünün, ruhunuz gökyüzüne yükselmiştir ve aşağıda olanları seyredin. Kavrayışınız biraz olsun değişecektir!

The post FİLİSTİN’DEN KIBRIS’A: HER ŞEY, BİLEREK VE İSTEYEREK YAPILIYOR! first appeared on Ve Kıbrıs.

Bu soruların çoğu, İsrail’in teknik kapasitesi ile ilgilidir. Hele de bu işlerden biraz olsun anlayanlar, çağrı ciharlarının nasıl patlatılmış olabileceğini tartışıp duruyorlar. Meraklıları, MOSSAD’ın bunun planlamasını yıllarca önceden yaptığını, paravan şirketler kurarak Hizbullah’a çağrı cihazı sattığını anlatıyorlar. MOSSAD’ın patlattığı cihazlar, Hizbullah tarafından ödenmiş yani… Elbette, Hamas lideri Haniye, İran Cumhurbaşkanı Reisi ve daha onlarca Hamas ve Hizbullah komutanının seçilmiş bir şekilde öldürülmeleri, bu savaşın geçmişte tanık olduğumuz savaşlarla hiçbir ortak yanının olmadığını gösteriyor.

Savaş haberlerinin veriliş şekli de eski ile yeniyi ayırt etmemizi zorlaştırıyor. İsrail, hava saldırılarında ölenlerin Hamas veya Hizbullah yöneticileri olduğunu duyururken bu örgütler tarafından yapılan açıklamalarda kadın ve çocukların öldürüldüğü ön plana çıkıyor. Haniye gibi liderlerin İran’da konukken öldürülmesi; İran Cumhurbaşkanı Reisi’nin bindiği helikopterin düşmesi; Lübnan Hizbullahı’nın en savaşçı grubunun bütün komutanlarının bir toplantı sırasında yok edilmesi gibi olaylar yaşıyoruz ama bunların ayrıntılarını bilmiyoruz; bilemiyoruz. Taraflar, yaşananların ayrıntılarını anlatmaktan ısrarla kaçınıyor.

Benim üstünde durduğum sorunlar tam da bu noktalarda ortaya çıkıyor zaten…

Birincisi şu: Hiçbir kuralla bağlı olmadan füzelerle donatılmış bulunan, dünyanın geneli ve hatta pek çok Arap ülkesi tarafından “terörist” olarak kabul edilen Hamas ve Hizbullah gibi örgütlerle savaşmak sivil kayıplar olmadan sürdürülemeyeceğine göre bu sivil kayıplardan sorumlu tutulması gereken “taraf” hangisidir? Okul veya hastane gibi binaların altına sığınmış savaşçıları veya sivillerin de yaşadığı apartmanları komuta merkezi olarak kullanan “komutanları” imha etmek daha başka nasıl olabilir? Bu tür kamu binalarına yönelik saldırıları “terörist saldırılar” olarak nitelemek doğu mu, yanlış mı? Bunun yerine İkinci Dünya Savaşı’nda olduğu gibi kentler bombalansa daha iyi mi olacak?

İkincisi; aslında hiçbir teknolojik altyapıya ve hatta bilgiye sahip olmadan Amerika Birleşik Devletleri gibi nasıl bir teknolojik güç olduğunu bile bilmediğimiz bir gücün desteğini alarak kendisi de yüksek teknoloji kullanma kapasitesine sahip olan İsrail’e karşı böyle bir savaş başlatmak “ahlaki” veya “kutsal” sayılabilir mi? Çok sayıda masum insanın da ölümüne neden olacağı bilindiğine göre bu savaşı başlatmak ve sürdürmek nasıl bir zihniyetin ürünü olabilir? Bu zihniyeti onaylıyor ve bu savaşı “kahramanca” nitelendiriyorsak şimdiye kadar yaşanmış milyonlarca savaşta askerlerini veya halklarını korumak için “teslim olmayı” seçmiş olan komutanları basit birer “korkak” olarak mı göreceğiz?

Bu sorular ve sorunlar ortada duruyor ama kimse bunları tartışmaya cesaret edemiyor. Özellikle çocuk ve kadın ölümleri, bu kanlı savaşın durdurulması isteminin ön plana çıkmasına; suçlu veya sorumlu aramanın ertelenmesine neden oluyor. Savaş ise yayılıyor ve can almaya devam ediyor. İsrail liderliğini sorumlu görüp cezalandırılmasını istemek, savaşı durdurmaya yetmiyor. Bu tartışmayı başlatmamak, “katil İsrail” diye sloganlar atarak hayatımıza devam etmek belli ki sorunu çözmeye yetmeyecek. Savaşı durduracak güce sahip olanlar, ya İsrail’i sorumlu görmüyor veya bize açıkça söylemedikleri şeyler düşünüyorlar.

Artık, daha esaslı soruları ve sorunları gündeme taşımak gerekiyor. Bu köşe bunu yapmak için yetersizdir; biliyorum. Ama bu sorunu eşelemek artık ahlaki bir sorumluluk haline gelmiştir. Bu sorunlara yanıt vermeden ve bu yanıtı genel olarak kabul edilebilir hale getirmeden Orta Doğu’da süren ve yaygınlaşmasından korktuğumuz savaşı bırakın durdurmak anlamak bile mümkün olmayacak!

The post SAVAŞIN AHLAKİ DAYANAKLARINI TARTIŞMAK ZORUNLU HALE GELDİ! first appeared on Ve Kıbrıs.