Kariyerine spor fotoğrafçısı olarak başlayan Murad Sezer, uzun yıllar Associated Press (AP) bünyesinde savaş fotoğrafçılığı yaptı. 2004 yılında, AP bünyesinde çalışırken gittiği Felluci’de çektiği fotoğraf ile Pulitzer ödülü kazanan Sezer, “savaş muhabirliğinde, savaşa gidip o felaketi fotoğraflayacağım, tüm dünya bunları görecek, farkındalık yaratacağım diyorsunuz… Aradan 10 yıl, 20 yıl geçiyor, görüyorsunuz ki hiçbirşey değişmiyor. Bu fotoğrafçıyı umutsuzluğa, çaresizliğe, yorgunluğa, isyana itiyor” diye konuştu.

“Foto muhabirliği sadece fotoğraf çekmek değildir, hikâyeyi bilmek gerekir”

LAÜ İletişim Fakültesi’nin İletişim Günleri kapsamında düzenlediği etkinlikte sözlerine; haber fotoğrafçılığının gazeteciliğin en zor bölümü olduğunu belirterek başlayan Murad Sezer, muhabir açısından, haberi yazan açısından kaçan anın ya da gidilmeyen haberin telafisi, haberleştirilmesi, hikayeleştirilmesi mümkünken foto muhabirinin doğru yerde, doğru zamanda olmamasının ve o anı kaçırmasının telafisi olmadığını vurguladı.

Sezer, fotoğraf ve foto muhabirliğinin önemiyle ilgili olarak şöyle dedi: “Hiçbir zaman, yani bir filmdeki veya videodaki gibi geri sarma ve o anı tekrar yaşatma imkanı yok. İnsanlara o özel anları yaşatan sizsiniz, yani fotomuhabirleri. O yüzden siz yakaladınız yakaladınız, yakalayamadınız maalesef iş işten geçmiş oluyor. O yüzden bir foto muhabiri devamlı tetikte olan, haberi iyi koklayabilen, iyi takip edebilen birisi olmalı ki özel anları kaçırmasın.”

“Gitmeden çalışmakta, nereye ne için gittiğini bilmekte fayda var”

30 yılı aşkın süredir haber fotoğrafçılığı yaptığını kaydeden Sezer, “ama hala bir işe giderken bir habere giderken – belki kişiliğimden ötürü ilk günkü heyecanımla gidiyorum ve hep bir ön hazırlık içinde gidiyorum. Çünkü ne zaman neyle karşılaşacağımız belli değil, çünkü çok bilgili, çok yetenekli bile olsanız ufak bir dalgınlık ya da teknik sorun nedeniyle başarısız olabilirsiniz, fotoğrafı kaçırabilirsiniz” dedi.

Foto muhabiri olarak gidilen olaylara hazırlanarak, önceden araştırma yapılarak gidilmesi gerektiğini vurgulayan Sezer, bunun önemine örnek olarak kendisinin de şahit olduğu bir olayı aktardı: “Mesleğe yeni başlayan gazeteci arkadaşlarda ya da önemsemeyen ya da tecrübesiz olan gazetecilerde şunu görüyoruz: arkadaş bir röportaja gidiyor ve röportaj yapacağı insanın kadın mı erkek mi olduğunu bile bilmiyor. Eski kadın sporcuyla röportaja gidiyor… Kadın çok eski sporcu, başarılı bir voleybolcu… Bir kaza sonucu ayağı ampute olmuş… Koltuk değnekleriyle geziyor, çiçek satıyor… Kadınla röportaja gidiyor, fotoğraflarını belden yukarı, portre fotoğraflarını çekiyor.. Boydan fotoğrafını çekmiyor..  Bilmiyor.. Gitmeden önce dersine çalışmamış, kadının hikayesini bilmiyor… Gitmeden çalışmakta, nereye ne için gittiğini bilmekte fayda var. Foto muhabirliği sadece fotoğraf çekmek değildir, hikayeyi bilmek gerekir. Çok bilinen bir kişiye giderken bile bilinmeyen, daha önce çalışılmamış noktaları bulmak gerekir.”

“Eskiden fotomuhabirleri çanta gibiydi… Oysa haberin asıl unsurunu fotomuhabiri yaratır”

Foto muhabirliğinin geçirdiği evrimi de anlatan Murad Sezer, eskiden Türkiye’de foto muhabirlerinin muhabirin yanında göreve gönderilen, muhabirin istediği şekilde fotoğraf çeken kişi olarak görüldüğünü, bu bakışın nispeten günümüzde de devam ettiğini, buna karşın uluslararası medyada bir iş tanımı olduğunu herkesin kendi işini yaptığını belirtti.

Sezer, bu konudaki deneyimini şöyle paylaştı: “Eskiden Türkiyede bir gelenek vardı, hala da maalesef öyle… Haber şefleri, editörler “bir foto muhabiri al habere git” derlerdi… Foto muhabiri her zaman çanta gibiydi… Bence haberin asıl unsurunu yaratacak olan fotomuhabiri… Çünkü görsel, göze hitap ediyor.. Sayfalarca yazabilirsiniz, ama bir fotoğraf karesiyle o sayfalarca yazamayacağınızı anlatabilirsiniz. Foto muhabiri çok önemli ama nedense ikinci planda kaldı, bizim kuşak iyi biliyor, Türkiye’deki gazetelerde maalesef hala da öyle en iyi eğitimli olan, eli kalem tutan, sosyal çevresi olan yazar oluyor; en eğitimsizi, okumamışı foto muhabiri… Ortaokulu zar-zor bitireni babası alıp gazeteye getirip ‘bundan bir şey olmayacak bari fotomuhabiri olsun’ derdi. Böyle böyle gitti bu eziklik, eğitimsizlik… Foto muhabirleri, gittiği yerde, muhabir ne söylüyorsa onu çeken bir kuşak oluştu. Foto muhabiri kendisi gitsin, kendisi bir şey yaratsın, oradan haber çıkarsın istenmezdi, sevilmezdi de…”

Sezer, Türkiye’deki bu eğilime karşılık uluslararası medyada her görev için bir iş tanımı olduğunu ve herkesin kendi işini yaptığını belirtti. Sezer, şimdiki zamanda her haber için görsel malzeme ve video da talep edildiğini ve bunun da foto muhabirlerinin önemini artırırken işlerini de “çok zorlaştırdığını” vurguladı.

“Pulitzer ödülü kazanmam motive eden, güzel bir anıydı”

2004 yılında Irak Felluce’de çektiği fotoğraf ile “Breaking News Photography” dalında Pulitzer kazanan Murad Sezer, fotoğrafın çekim hikâyesi ve kazandığı ödülün hayatını nasıl etkilediği ile ilgili gelen bir soruya, “başarıydı ama aynı zamanda büyük de sorumluluk… O andan itibaren işimi takip etmede ya da hata yapmada özrüm, istisnai durumum yoktu” dedi.

“Tabii ki büyük başarı, büyük mutluluk ama bir ödülle yaşamamalısınız, aksi takdirde bu meslek hayatınızın sonu olur. Bir hatanızda, fotoğrafı çekemediğinizde özrünüz yok, bu ödülü almıştı diye kimse mazur görmez sizi. Hergün yeni bir gün. Hayatın verimli devamı için unutmanız gerekir. Aksi takdire iş beğenmezsiniz, insanları beğenmezsiniz; yok olursunuz. Yine iyi çekmelisiniz. Kötü footograf çekme lüksüm kalmadı. Kimse sizi mazur görmez, o Pulitzer kazandı demez” diye konuşan Sezer, bir soru üzerine Pulitzer ödülünü kazandığı fotoğrafın yaşamını nasıl etkilediğini de anlatarak, “başarıydı ama aynı zamanda büyük de sorumluluktu. Kariyerinizin sonu değil ama yeni bir bölüm. O andan itibaren herhangi bir özrüm, istisnai durumum yoktu; işi takip etmede ya da bir hata yapmada. Bunu sanki her zaman yapıyormuş gibi davranmanız gerekiyor. Aksi taktirde disiplininizi kaybedersiniz. Hayatıma, kariyerime bunsuz devam etmem gerekiyordu. Evet, cv’imde bulunuyor ama bu kadar! Beni motive eder ama o kadar! Güzel bir anıydı” dedi.

The post “HABERİN ASIL UNSURUNU FOTO MUHABİRİ YARATIR” first appeared on Ve Kıbrıs.

Gazeteciler Hasan Erçakıca, Hasan Hastürer ve Serhat İncirli ile Hukukçu Şahap Tokatlı’nın katıldığı panelde ilk konuşmayı yapan Yüksek Adliye Kurulu ve Yayın Yüksek Kurulu üyesi Avukat Şahap Tokatlı, “kişinin, hak ve özgürlüklerini, düşüncelerini yayma özgürlüğü başka kişilerin hak ve özgürlüklerini veya kişiliklerini rencide etmeyecek şekilde kullanılabilecek kadar geniştir” dedi.

ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRI

Tokatlı, şöyle devam etti: “Bizim hak ve özgürlüklerimiz anayasal çerçevede de başkasını rencide etmeyecek bir şekilde başkasının tercihlerini, kişisel, siyasal, cinsel tercihlerini rencide etmeyecek şekilde istediğimiz şekilde düşüncemizi yaymamıza cevaz veriyor. Ancak bu düşünceleri yayarken, Yüksek Yayın Kurulu’nun geçenlerde verdiği karar var. Televizyonlarımızdan bir tanesine karşı, gündeme geldi, toplumu kin ve nefrete sevk etmemek, kişilerin özel yaşamları veya sağlık durumları ile ilgili hususları manipüle etmemek, speküle etmemek… En önemli yasal mevzuatlardan bir tanesinde de garanti altına alınmıştır.

Özgürlük derken, kişinin bilgiye ulaşım özgürlüğü asla önlenemeyecek bir özgürlüktür ve herkesin anayasal hakkıdır. Ama bir taraftan da kişilerin bireysel hak ve özgürlükleri kişilerin kişiliklerinin ve ailelerinin rencide edilmemesi veyahut da toplumun belli bir kişiye veya da zümreye karşı kin ve nefrete sevkedilmemesi de ayrı bir husus olup bu da diğer kişilerin hak ve özgürlükleridir. Dolayısıyla basın alanında bir cümle sarfedilirken veyahut da haber yapılırken normal, sokaktan geçen standart bir insanın bu haberden ne anlayacağı, bu haberle herhangi bir kişinin rencide edilip edilmeyeceği önemlidir; bu haberin aslının olup olmadığı yani yalan haber yapılmaması, asparagas haber yapılmaması gerekiyor.

Bunlar, kişi hak ve özgürlüklerinin nasıl ki bize kendi görüşlerimizi yayma hakkı veriyorsa aynı zamanda başkalarının rencide edilmemesi yalan haber yapılmaması, başkalarının hak ve özgürlüklerinin herhangi bir sekteye uğratılmaması mükellefiyeti de vermekte. Bunlara aykırılık durumunda mahkemelerde; Osmanlıca tabirle ‘zem ve kadih’ dediğimiz hakaret davası açılıyor. Haksız Fiiler Yasası altında ve haklarının haleldar edildiği ya da rencide edildiğini düşünen kişiler mahkemeye başvurarak bu zem ve kadih davalarıyla ne şekilde – dolaylı yöntem veyahut doğrudan yapılan yayınlarla – yazılı basın, görsel basın, sayısal basında ne şekilde rencide edildiğini, neyin rencide edildiğini ortaya koyarak bunun davasını yapıyor.”

YÜKSEL MAHKEME TOLERANSLI

Av. Tokatlı, konuşmasında Yüksek Mahkeme’nin basın ve özgürlükler konusuna bakışı ve kararlara yansıtışıyla Yayın Yüksek Kurulu’nun ilgili görüş ve uygulamalarını da paylaştı: “Yüksek Mahkememiz basın özgürlüğüne toleranslı, fikir yayma özgürlüğüne esnek bakıyor, kişilerin ciddi anlamda bireysel hak ihlaline gitmeyen noktalarda eleştri hakkını kullanması yönünde hoşgörülü davranıyor. Fakat son zamanlarda özellikle fikir yayma özgürlüğü veya basın özgürlüğü altında da belirli kişilere veyahut da zümreye karşı hakarete varan saldırılar yapıldığını görüyoruz. Bunlar yasal mevzuatımızda onaylanan yahut da izin verilen hususlar değildir. Yavaş yavaş zem ve kadih davalarında artışa gidildiğini görüyoruz. Aynı zamanda Yayın Yüksek Kurulu tarafından düzeltme veya para cezaları verildiğini görüyoruz ve bunlar giderek yükselen bir grafik izliyor.”

Konuşmasında diğer ülkelerle KKTC yasaları arasındaki benzerlik ve farklılıklara da değinen Av. Şahap Tokatlı, “bizim Türkiye’den farklı olarak veya dünyanın diğer yerlerinden farklı olarak basınla ilgili regülasyonumuzdan daha çok Haksız Fiiller Yasası altında, aynı zamanda Yayın Yüksek Kurulu altında ve Anayasamızda kişi hak ve özgürlükleri ile basın özgürlüklerinin garanti altına alındığını görüyoruz” dedi. Tokatlı, şöyle devam etti: “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de 1960’dan sonra Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1974’e kadar imzaladığı ve bir kısım anlaşmaları biz de aynen iktibas ettiğimiz için bizim anayasamız çerçevesinde yine bizim yerel hukukumuz gibi işlem görmektedir.”

SANSÜR YOK; DAVA OLABİLİR!

“Avrupa Birliği’nin yasal mevzuatları içerisinde yer alan sansür ve ulusal güvenlik konusunda KKTC yasalarına yansıyan bir boyut var mı?” sorusuna Av. Tokatlı, “Doğrudan yok. Yasamız İngiliz koloni döneminden kaldığı için bazı sıkıntılı hususlar içermekle birlikte genel olarak Haksız Fiiller Yasamız altında yapıldığı ve yayın durdurma konusunda yetkili organ Yayın Yüksek Kurulu olduğu için – gazeteler için sansür kurulu gibi bir uygulama devlet kurumları arasında benim rastladığım bir uygulama değil.  Ama yasal mevzuatımızın çağdaşlaştırılması ve revize edilmesi gerekliliği de ayrı bir gerçek” şeklinde yanıt verdi. Şahap Tokatlı sözlerine devamla, “1920 lerde yapılan İngiliz koloni dönemi altındaki ceza yasasıyla şu anda bunların regüle edilmesi son derece yetersiz bir durum. Müfsit yayın dediğimiz yayınlar altında başsavcılık sansür değil de yapılan yayına karşı dava açabiliyor ama müfsit yayının ne olduğu da çok yorum kaldıran bir olay. Halkı kin ve nefrete yönlendirecek yayın anlamında algılayabiliriz. Doğrudan sansür gibi değil doğrudan yayını yapan kişiye veya gazeteye yönelik açılacak ceza davalarıyla bu yapılıyor ama uygulamada örneği görülen birşey değil. Başsavcı, doğrudan sansür değil yapılan yayına karşı dava açma hakkına sahip ancak mahkemede görülen bir durum değil” şeklinde konuştu.

The post TOKATLI: “YASALARIMIZ, DÜŞÜNCELERİMİZİ BAŞKALARINI RENCİDE ETMEYECEK ŞEKİLDE YAYMAMIZA CEVAZ VERİYOR” first appeared on Ve Kıbrıs.