Bölgemizdeki savaşın kısa sürede son ereceğini düşünmek saflık olur.
ABD ve İsrail, Orta Doğu’da yeni bir düzen kurma peşindedirler. Kimileri buna Büyük Orta Doğu Projesi (BOP)diyorlar. “Büyük” olan Orta Doğu değil ama; projenin kendisidir.
BOP’un en belirgin amacı, İsrail’in güvenliğini uzun vadeli olarak sağlamaktır. İsrail’e düşman devletlerin nitelik değiştirmesi veya parçalanması; ekonomik ve askeri bağımlıklar oluşturulması bu projenin esas unsurlarıdır. Irak savaşları ile başlamış, Libya ve Suriye gibi İsrail karşıtı rejimlerin yok edilmesi ile devam etmiş; dost sayılan Arap rejimleri ile İbrahimi Anlaşmaları imzalanmış; İsrail’e karşı kullanılan Hamas ve Hizbullah gibi örgütlerin yok edilmesi ile devam etmiş ve sıra, İran’daki rejimi devirmeye gelmiştir.
İran’daki rejim, bir kara harekâtı ve Tahran’ın işgal edilmesi ile değil, uzun vadeli bir yıpratma savaşı ve İran’daki rejim karşıtlarını güçlendirerek iktidarı ele geçirmeye teşvik edilmesiyle değiştirilecektir. Amerika, savaş harcamalarını elde edeceği yeni olanaklarla karşılayacak; İsrail’in ganimeti “güvenlik” olacak; olan bölgede yaşamaya çalışan insanlara olacaktır.
En muhtemel senaryo buysa bu savaş, 2025 yılı Haziran ayında yaşanan 12 gün savaşına benzemeyecek; uzayıp gidecek!
Bu savaş, KKTC’de ekonomisini de etkileyecek. Akaryakıt fiyatları yükselecek. Petrole bağımlı ürünlerin fiyatları yükselirken domino etkisi yaşanacak her şey daha da pahalı hale gelecek. Pahalılık özellikle esnafı ve ücretlileri etkileyecek. İşletmeler daralan cirolarıyla yola devam etmek için çeşitli önlemler almak zorunda kalacaklar. İstihdam azalacak.
Narenciye ihracatının etkilenmesi beklenmeyebilir ama hellim ihracatı neredeyse duracak.
Covid-19 pandemisinde yaşananların benzerleri yaşanacak ama savaşın ortaya çıkardığı fırsatlar da olacak… Dubai’ye ilgi azalacak… Konut satışları canlanabilir… Uzun veya kısa vadeli konaklamalar artacak. Türkiye’den Orta Doğu’ya seyahatlerin yerini “yakına gitmek” alacak. Özellikle casinolu otellere ilgi yüksek olacak.
KKTC hükümetinin “yedek akçesi” yoktur. Topladığı para maaş ödemelerine bile yetmiyor; sürekli borçlanıyor. Bankalar işletmeler yerine devleti finanse etmenin rahatlığını yaşıyor. Bu durumda ekonomik yönetimin etkinliği, bırakınız sıfıra inmeyi, eksilerde seyrediyor.
Savaşın ekonomik etkilerine karşı işletmeler ve aileler kendi önlemlerini kendileri alacak!
Hayatta kalma mücadelesi devam ediyor; devam edecek!