COP31-ANTALYA’DA UZLAŞMA SAĞLANAMADI

PETROL ÜRETİCİSİ ÜLKELER TAVİZ VERMEYE YANAŞMADI; ZENGİN DEVLETLER YOKSULLARIN SORUNLARINI GÖRMEZDEN GELDİ...

0
blank

Türkiye ve Avustralya’nın ortak başkanlığında Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim finansmanı konularındaki anlaşmazlıklar nedeniyle ortak bir siyasi sonuç bildirgesi kabul edilemeden sona erdi. Konferans, 2009 Kopenhag Zirvesi’nden bu yana genel bir siyasi uzlaşma sağlanamayan ilk BM iklim zirvesi oldu.

Antalya’da yaklaşık 200 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen COP31, müzakerelerin iki gün uzatılmasına rağmen temel konularda anlaşma sağlanamadan 22 Kasım Pazar günü tamamlandı. Konferansın kapanışında, ülkeler arasındaki ekonomik ve siyasi çıkar farklılıklarının iklim değişikliğiyle mücadelede ortak karar alınmasını engellediği görüldü.

FOSİL YAKITLAR KONUSUNDA ANLAŞMA SAĞLANAMADI

Konferanstaki en önemli anlaşmazlık, petrol, doğal gaz ve kömür kullanımının azaltılmasına ilişkin taahhütlerin geleceği konusunda yaşandı.

2023 yılında Dubai’de düzenlenen COP28 Zirvesi’nde ülkeler, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşılması gerektiğini kabul etmişti. Antalya’da Avrupa Birliği ve 130’dan fazla ülke, bu taahhüdün somut bir uygulama takvimine dönüştürülmesini istedi.

Ancak Suudi Arabistan başta olmak üzere bazı petrol üreticisi ülkeler, fosil yakıt kullanımının azaltılmasına ilişkin açık ifadelerin sonuç bildirgesinde yer almasına karşı çıktı.

Türkiye ve Avustralya’nın hazırladığı son taslakta fosil yakıtlardan uzaklaşılmasına ilişkin açık bir hüküm bulunmaması, Avrupa Birliği, İngiltere, Norveç ve bazı ada devletlerinin tepkisine neden oldu.

Avrupa Birliği adına konuşan İrlanda Çevre Bakanı Darragh O’Brien, fosil yakıtlara açıkça değinmeyen bir iklim anlaşmasını kabul etmeyeceklerini bildirdi.

İKLİM FİNANSMANI DA ÇÖZÜLEMEDİ

Konferansın ikinci büyük anlaşmazlık konusu, gelişmekte olan ülkelere sağlanacak iklim finansmanı oldu.

Özellikle Afrika ülkeleri, iklim değişikliğinin neden olduğu kuraklık, sel ve aşırı sıcaklık gibi sorunlarla mücadele edebilmek için daha fazla mali destek talep etti.

Görüşmelerde, iklim değişikliğine uyum çalışmalarına yıllık 120 milyar dolar kaynak ayrılması hedefi gündeme geldi. Ancak gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasında finansmanın miktarı, kaynakları ve yükümlülüklerin paylaşılması konusunda uzlaşma sağlanamadı.

Gelişmekte olan ülkeler, tarihsel sera gazı salımlarının büyük bölümünden sanayileşmiş ülkelerin sorumlu olduğunu hatırlatarak iklim değişikliğiyle mücadelenin mali yükünün adil biçimde paylaşılmasını istedi.

KARBON YAKALAMA TEKNOLOJİLERİ TARTIŞMA YARATTI

Antalya’daki görüşmelerde karbon yakalama ve depolama teknolojilerinin fosil yakıtlara alternatif bir çözüm olarak öne çıkarılması da tartışmalara neden oldu.

Petrol üreticisi ülkeler, bu teknolojiler sayesinde fosil yakıt kullanımını sürdürürken karbon salımlarının azaltılabileceğini savundu.

Buna karşılık bazı ülkeler ve çevre örgütleri, karbon yakalama teknolojilerinin fosil yakıtlardan uzaklaşmanın yerine geçirilmesine karşı çıktı.

Financial Times’ın haberine göre, müzakere taslaklarında fosil yakıtlardan uzaklaşılmasına ilişkin ifadelerin çıkarılması ve karbon yakalama teknolojilerinin öne çıkarılması, görüşmelerdeki önemli anlaşmazlık noktalarından biri oldu.

TÜRKİYE VE AVUSTRALYA’NIN UZLAŞTIRMA GİRİŞİMLERİ SONUÇ VERMEDİ

COP31, Türkiye ve Avustralya arasında oluşturulan özel bir görev paylaşımıyla gerçekleştirildi.

Türkiye konferansın başkanlığını ve ev sahipliğini üstlenirken Avustralya, müzakerelerin yürütülmesinde başkanlık görevi üstlendi.

Türkiye Çevre Bakanı Murat Kurum ile Avustralya İklim Bakanı Chris Bowen, ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarını gidermek amacıyla çeşitli girişimlerde bulundu.

Ancak müzakerelerin iki gün uzatılması da anlaşma sağlanmasına yetmedi.

Kurum, kapanış toplantısında uzlaşma için ellerinden geleni yaptıklarını, ancak yeni bir metin sunmayacaklarını açıkladı.

Bowen ise fosil yakıtlar ve iklim finansmanı konularındaki anlaşmazlıkların aşılamamasından duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.

Konferans başkanlığının müzakereleri yönetme biçimi bazı delegeler ve gözlemciler tarafından eleştirilirken, ülkeler arasındaki ekonomik çıkar çatışmaları da anlaşmazlığın başlıca nedenleri arasında gösterildi.

ULUSLARARASI GERİLİMLER MÜZAKERELERİ ETKİLEDİ

COP31 görüşmeleri, savaşların, enerji güvenliği sorunlarının ve ekonomik belirsizliklerin uluslararası ilişkileri etkilediği bir dönemde gerçekleştirildi.

Enerji üreticisi ülkeler fosil yakıt gelirlerini korumaya çalışırken, enerji ithalatçısı ülkeler maliyet ve arz güvenliği kaygılarını gündeme getirdi.

Gelişmekte olan ülkeler ise enerji dönüşümünün maliyetinin kalkınma hedeflerini olumsuz etkilememesi gerektiğini savundu.

Avustralya İklim Bakanı Bowen, konferansın son derece karmaşık ve gergin bir jeopolitik ortamda gerçekleştirildiğine dikkat çekti.

BAZI TEKNİK KONULARDA İLERLEME SAĞLANDI

Konferansta genel bir siyasi sonuç bildirgesi kabul edilememesine rağmen bazı teknik konularda ilerleme sağlandı.

İklim değişikliğine uyum ve emisyonların azaltılmasında hakkaniyet gibi başlıklardaki çalışmalar sürdürüldü.

Türkiye’nin elektrik enerjisinin toplam nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarma girişiminin de yaklaşık 100 ülkeden destek gördüğü bildirildi.

Ancak bu gelişmeler, fosil yakıtlardan uzaklaşılması ve iklim finansmanı konularında genel bir anlaşmaya varılmasını sağlayamadı.

GUTERRES’TEN HAYAL KIRIKLIĞI AÇIKLAMASI

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, COP31’in genel bir siyasi uzlaşma sağlanamadan sona ermesinden derin hayal kırıklığı duyduğunu açıkladı.

Konferansın sonuçsuz kalması, küresel sıcaklık artışının sınırlandırılması için ülkelerin üstlendikleri yükümlülüklerin nasıl uygulanacağı konusundaki belirsizlikleri de artırdı.

Antalya’daki görüşmeler, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel hedefler üzerinde geniş bir kabul bulunmasına rağmen, bu hedeflere ulaşmak için gerekli ekonomik ve siyasi yükümlülüklerin paylaşılmasında ciddi anlaşmazlıkların devam ettiğini ortaya koydu.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz